413 
Het bestijgen van bet Draken-gebergte is de eerste en gemakkelijkste 
schrede op den weg naar het binnenland. Van hier af toch liggen de 
menschelijke woningen vaak dagreizen ver van elkander verwijderd en is 
dus de karavaan geheel aan zich zelve overgelaten. 
Wanneer men den Renan-pas verlaat, strekken zich eindelooze vlak- 
ten voor den blik uit. Aan de rechterzijde verheft zich de phantastische 
Nelson Kop Range , ter linkerzijde blijft de zeer in het oog loopende Rends- 
kopberg nog dagen lang zichtbaar. Zoo bereikt de reiziger, na de Wil - 
genbeek overgetrokken te zijn, het tot den Oranje- Vrijstaat behoorende 
stadje Harrysmilh. 
De Oranje- Vrijstaat heeft een oppervlakte van 110000 □ km. en een 
bevolking van 60000 zielen, de Transvaal is 300000 □ km. groot en 
haar zielental bedraagt bijna 300000 inwoners. 
Een aantal Hollandsche boeren van het Kaapland, de onrechtvaardige 
bejegeningen der Engelschen moede, verlieten in 183 7 deze kolonie en 
vestigden zich in Natal, waar zij de hoofdstad Peter Maritsburg stichtten. 
Doch toen de Britten ook over dit gebied hun heerschappij uitstrekten , 
trokken zij ten getale van 30000 het Draken-gebergte over en stichtten den 
Oranje-Vrijstaat. Een gedeelte van ken scheidde zich in 1848 af, stak de Vral- 
rivier over en dezen werden de grondleggers van de Transvaalsche republiek. 
Dat de Engelschen misbruik maakten van de zwakheid dezer staten , 
spreekt wel van zelve. Na zich reeds vroeger, na het vinden van diaman- 
ten, op de meest wederrechtelijke wijze in het bezit gesteld te hebben van 
een 'gedeelte van den Oranje-Vrijstaat, zette de inlijving van de Transvaalsche 
Republiek de kroon op Engelands gewetenlooze staatkunde. Bekend zijn de 
groote moeilijkheden, welke het Britsche gouvernement zich hierdoor op 
den hals heeft gehaald, vooral nu de kloeke Hollanders de wapenen heb- 
ben opgenomen, om zich tegen de belagers van hun vrijheid te verdedigen 
en een strijd begonnen hebben, waarbij zeker de sympathie van de geheele 
beschaafde wereld op hun zijde is, al kan men ook nauwelijks de hoop 
koesteren, dat zij tegen de meerdere kracht van hun roofzieke vijanden op- 
gewassen zullen zijn. 
De oordeelvellingen over deze Hollandsche boeren zijn tamelijk uiteenloo- 
pend. Door den een worden zij even hoog verheven, als ze door den ander 
laag uitgezet worden. »Ze doen niets liever dan Kaffers doodslaan , 
over den godsdienst praten en het postvalies bestelen/’ zegt Carl Mauch, 
en ook Livingstone’s oordeel is niet gunstig over hen. Trouwens , daarbij 
moet men niet uit het oog verliezen, dat de laatste zooveel onaangenaam- 
heden van hen ondervonden heeft, dat daardoor zijn oordeel niet geheel en 
al onpartijdig wezen kan. 
