41 9 
woners. Het ziet er uit, zooals alle nederzettingen der boeren. De kleine 
huizen, door ooft- en groentetuinen omgeven, liggen in rechte straten, die 
elkander rechthoekig snijden. 
HET BINNENLAND VAN ZUID-AFRIKA. 
Thans betreden we die groote ruimte, die we alleen eenigermate ken- 
nen uit de beschrijvingen van enkele stoutmoedige reizigers en die we als 
het ware Afrikaansche binnenland kunnen beschouwen. Het oostelijk deel 
daarvan is het gebied, dat zich uitstrekt tusschen den Limpopo, in het 
zuiden en den Zambezi, in het noorden. 
De bronnen van de eerstgenoemde rivier, den tweeden grooten stroom, die 
zich op Afrika’ s oostkust in zee stort, liggen op de bergketen van Gats- 
Piand, ten noord-oosten van Potchefstroom. In haar loop beschrijft ze een 
grooten boog naar het noorden. In dat gedeelte, dat de noordelijke grens 
van den Transvaal vormt, heeft zij een aantal stroomversnellingen, waarvan 
de Tolo-Azime-vallen de laatsten zijn. Eerst in 1868 werd de monding 
van deze rivier met zekerheid bepaald en wel door St. Yincint W. Erskine. 
Deze ligt op 25° 15' Z.B., in de moerassen van Inhampura. 
Ten zuiden van de Limpopo- monding strekt zich een betrekkelijk sm a lle 
strook land uit, die den Transvaal van de zee scheidt. Het zuidelijk deel 
van dat land is het gebied der Zoeloe- Kaffers, over wie we later spreken ; 
het noordelijk deel is het Swasi-gebied, waarop de Transvaal aanspraak 
maakte, maar dat door de Portugeezen bezet is. 
Het land, dat tusschen de goudrijke bergen van den Transvaal en de 
Delagoa-baai gelegen is, is gedurende den zomer moerassig en alsdan we- 
melt het er van Tetse-vliegen. Maar gedurende den winter is deze bosch- 
rijke streek niet ongezond en wordt besproeid door een rivier, de Umzuti, 
die voor kleinere stoomschepen zeer goed bevaarbaar gemaakt zou kunnen 
worden. 
Aan de Delagoa-baai ligt de Portugeesche factorij en stad Lourenco 
Marqués , op een zandbank, die aan bijna alle zijden door de zee ingeslo- 
ten is. 
Het gebied van den Beneden-Limpopo vormt met het terrasvormige land 
van den Transvaal een sterke tegenstelling. Het is een vlak land, bosch- 
rijk en rijk aan nieren, slechts zelden eenige verheffing van den bodem 
vertoonende en grootendeels in cultuur gebracht door zoogenaamde Lan- 
deens, lijfeigenen van verschillende hoofden. Het opperhoofd van alle stam- 
