428 
Met betrekking tot de intellectueele ontwikkeling der Kaffers is bet op- 
merkelijk, dat zij de diepste gedachten van godsdienstige philosophie tot de 
meest prozaïsche werkelijkheid terugbrengen. Het ideaal van den Kaffer, 
waarmede hij dweept en dat hij in zijn liederen bezingt, is zijn os, zijn 
meest gewaardeerd eigendom. 
De zorg om zijn met moeite verworven eigendom te verliezen, geelt aan 
zijn karakter een zekere lafheid. Veelal worden de Kaffers als helden 
geprezen, doch geheel ten onrechte. Wel hebben zij eenmaal de gewoonte 
zich voor te doen als stoutmoedig, ja onbeschaamd, maar dat is meer een 
uiterlijke vorm, die met hun wezen volstrekt niet in overeenstemming is. 
Alles is bij hen ondergeschikt aan het verkrijgen van stoffelijk voordeel. 
z Ü n geroutineerde dieven, vooral als het op stelen van vee aankomt 
en ofschoon zij zich ook wel afgeven met gewelddadige rooverijen, geven ze 
toch aan listigen diefstal ver de voorkeur. En daarmede gaat, zooals wel 
van zelve spreekt, een vrij sterke huichelarij gepaard. 
Dat belet nu evenwel niet, dat het gevoel van recht bij den Kaffer zeer 
sterk ontwikkeld is, ja, waar het geldt de beslissing van rechtsgedingen, 
geeft hij zelfs blijk van buitengemeene schranderheid. 
Over het algemeen bekommert hij zich weinig over alles, wat niet binnen 
den engen kring zijner neigingen en behoeften ligt ; hij maakt zich liefst 
geen zorgen. Bij voorkeur geeft hij zich over aan een onnadenkende vroo- 
lijkheid en hij geniet het heden, terwijl hij den dag van morgen voor het 
zijne zorgen laat. En zoolang hij in deze zijn geliefkoosde stemming is, 
is hij voorkomend, gastvrij en hoogst aangenaam in den omgang. Dan zoekt 
hij gezelschap, omdat hij behoefte heeft aan gezellig verkeer en wanneer 
hij dan, in gezelschap van goede vrienden om den bierkruik liggend praat 
en zwetst , schijnt hij de goedhartigste mensch van de wereld. Dan slui- 
mert de woestheid in zijn karakter ; doch wordt eenmaal zijn hartstocht 
opgewekt, dan geraakt de Kaffer in een toestand van razernij, waarin de 
wreedste schanddaden hem het meeste genoegen schijnen te verschaffen. 
Haatdragend of wraakzuchtig is hij echter niet. 
Zijn gedachteloosheid maakt hem ongeschikt voor intellectueele ontwik- 
keling, want zijn geest bezit niet genoeg elasticiteit om groote denkbeelden 
te omvatten. De godsdienstige denkbeelden der Kaffers staan op den aller- 
laagsten trap. Alle stammen hebben eenige duistere voorstellingen van een 
leven hier namaals en de geesten van afgestorvenen worden dan ook in de 
eerste plaats door hen vereerd. Maar behalve deze vereering van geesten, 
geven de meeste A-Bantoe-stammen zich aan het grofste bijgeloof over en 
vooral het geloof aan heksen is onder hen algemeen verbreid. 
Wat aangaat de vereering van geesten, deze is volstrekt niet onbegrensd. 
Een kaffer heeft de grootst mogelijke achting voor de geesten van zijn 
eigen voorouders of die van zijn hoofden, maar geeft niets om die, welke 
tot een andere familie belmoren. Ook worden die geesten zelven be- 
schouwd als alleen sympathie te hebben voor hun eigen bloedverwanten. 
De geest van den Kaffer wordt verondersteld, na diens dood, in de on- 
derwereld te wonen en hem wordt de macht toegekend om , hetzij ten 
goede , hetzij ten kwade, op de levende leden zijner familie invloed uit te 
oefenen. Hij is er bijzonder op gesteld, dat hem vee geofferd wordt , om- 
