430 
zijn stam in de hoogste achting, mislukt ze echter, dan ziet men met min- 
achting op hem neder, als op iemand, wien de geesten der afgestorvenen 
hun vertrouwen onwaardig rekenen. 
Zooals we reeds zeiden, behoort tot de werkzaamheden van een profeet 
het ontdekken van tooverij. Het geloof aan toovenaars vindt men bij bijna 
alle negerstammen terug, doch nergens in die mate als bij de Kaffers. 
Bijna nimmer overkomt den Kaffer iets kwaads of hij houdt het er voor, 
dat er tooverij in het spel is en bij gevolg moet de profeet den bewerker 
van het kwaad ontdekken. De meest onschadelijke ontdekking, die hij doen 
kan, is dat de betoovering niet door een mensch, maar door de geesten 
van afgestorvenen heeft plaats gehad. In dit geval wordt gewoonlijk het 
offeren van een of ander dier bevolen. 
Bij onbemiddelde personen loopt het in den regel aldus af, maar wordt een 
opperhoofd ziek, dan is het hoogst waarschijnlijk, dat de een of ander van 
tooverij beschuldigd wordt en bij eene ongesteldheid van den koning ge- 
schiedt dit zeker. 
Te twijfelen of de ziekte wel het gevolg is van tooverij zou aanleiding 
geven tot het vermoeden, dat de twijfelaar zelve de toovenaar is. De too- 
vermiddelen, waardoor ziekten worden teweeg gebracht, zijn gewoonlijk 
wortels, haarlokken, vederen, stukjes been of dergelijke voorwerpen, die in 
het bezit van het slachtoffer geweest of althans door hem aangeraakt 
zijn. Dezen worden op een geheime plaats door den toovenaar begraven, 
die er tooverspreuken over uitspreekt, ten gevolge waarvan de gezondheid 
van zijn slachtoffer vermindert. Het doel van den profeet is dus tweevou- 
dig : vooreerst moet hij den toovenaar uitvinden en vervolgens de begraven 
toovermiddelen ontdekken en ze op laten graven, om aldus de betoovering 
onschadelijk te maken. Dat alles geschiedt door den reuk. 
Is de profeet de kraal binnengetreden, dan hurken de bewoners in een 
grooten kring neder. De profeet kleedt zich in zijn officieel gewaad en treedt 
den kring binnen, waar hij met een luiden welkomstkreet ontvangen wordt. 
Want ofschoon elk der aanwezigen weet, dat althans een van hen van 
tooverij zal beschuldigd worden , durft toch geen hunner dien groet 
terughouden, uit vrees van dan wellicht als toovenaar verdacht te worden. 
Nu begint de profeet den kring rond te gaan, waarbij zijn gang lang- 
zamerhand sneller wordt en eindelijk in een wilden dans overgaat, dien hij 
met een soort van gezang vergezelt. Steeds luider wordt de zang, steeds 
sneller bewegen zich zijn voeten, totdat de man zich tot een soort van 
waanzinnigheid opgewonden heeft. De oogen rollen hem door het hoofd, 
de tranen vloeien langs zijn wangen en zijn gezang wordt afgebroken door 
kreten en snikken, zoodat de toeschouwers meer en meer overtuigd wor- 
den, dat hij werkelijk door de geesten van afgestorvenen bezield is. 
Daarop volgt een angstwekkend gedeelte der plechtigheid. De profeet 
springt met groote sprongen om de afgesloten ruimte dan naar den eenen, 
dan weder naar den anderen kant , snuivende als een hond , die een 
verloren spoor terug wil vinden. Daarbij wordt hij schijnbaar onwillekeu- 
rig tot sommige individu’s sterk aangetrokken , door andere even sterk 
afgestooten. Ieder verkeert in den vreeslijksten angst en voelt al zijn moed 
ontzinken, wanneer de geduchte profeet hem nadert. 
