483 
maar niet, zooals de Basuto of Gaika, de Barolong of Makatees, uit besef 
van overgroote minderheid. Hij gevoelt zeer goed de meerderheid van den 
blanke om diens grootere ontwikkeling, doch in andere opzichten stelt hij 
zich weer boven dezen, in het bewustzijn van zijn grootere lichaamskracht 
en moed. Hij is edelmoedig en mededeelzaam. Zelden of nooit ziet men 
hem iets gebruiken in het gezelschap van anderen of hij deelt er van mede 
en hoe arm hij ook zijn moge of hoe karig zijn maaltijd ook zij, altijd heeft 
hij nog genoeg om iets van het zijne aan een kameraad af te staan.” 
Het zou ons te ver voeren, indien we alle zeden en gebruiken van dezen 
stam wilden bespreken. Met een résumé omtrent hetgeen de heer Tromp, 
in zijn boeiend en merkwaardig werkje, ten opzichte van het huwelijk en 
de positie der vrouw meedeelt, eindigen we onze beschouwing. 
»Wil een Kaffer huwen en vindt hij in zijn eigen kraal geen meisje, 
dat hem genoegzaam bekoort, dan steekt hij op een goeden dag zijn mooiste 
veêren in zijn haar, hangt zijn schoonste krijgssieraden om, zoekt zijn fraaiste 
wapenen uit en gaat op bezoek bij zijn buren. Is zijn keuze op de een 
of andere huwbare jongedochter gevestigd, dan begeeft hij zich naar den 
eigenaar van het jonge meisje. Na een langdurige onderhandeling wordt 
men het over den prijs eens. Dan gaat de gelukkige bruidegom naar huis, 
drinkt en eet zooveel mogelijk, teneinde er vet en welvarend uit te gaan 
zien en wacht op de dingen, die komen zullen. 
Heeft dit lang genoeg geduurd, dan wordt de jonge man ontboden en 
deze verschijnt weldra, zoo mogelijk nog fraaier uitgedoscht, maar in elk 
geval belangrijk veel dikker dan bij zijn vorig bezoek. 
Het meisje, eveneens versierd en heerlijk glanzend met vet of olie in- 
gesmeerd, wacht den aspirant voor haar hut af, omringd door al haar vrien- 
dinnen. Daar wordt hij door de laatsten met een spottend en luidruchtig 
gelach begroet en terwijl een harer hem om en om draait, neemt zijn aan- 
staande vrouw hem met een verachtelijken en teleurgestelden blik, van alle 
zijden op. Dan verzoekt men hem spoedig weder te vertrekken, hetgeen 
hij onmiddellijk doet, even zwijgend als hij gekomen is. Weder neemt de 
schoone de zaak in rijp beraad, doch zegt ten slotte : y>ja.” 
Onmiddellijk wordt dit aan den bruidegom medegedeeld en een paar 
dagen later ziet deze zijn bruid, vergezeld van al haar betrekkingen en 
vrienden, zijn kraal naderen. Na een aantal ceremoniën, waarvan er geen 
enkele mag worden overgeslagen, trekt de processie naar de woning van 
den bruidegom en thans beginnen de feesten, die hoofdzakelijk in eten, 
drinken en dansen bestaan. 
Wittebroodsweken zijn een Zoeloevrouw onbekend ; haar man daarentegen 
kent van den eersten dag van zijn huwelijk af, geen andere. Terwijl Me- 
vrouw werkt, ligt Mijnheer op zijn rug en Iaat zich bedienen en wanneer 
het arme schepsel, dat, om een goeden prijs te kunnen doen, als jong 
meisje goed gevoed en zooveel mogelijk gespaard is, door al het harde 
werken oud en leelijk is geworden, behoort ze genoeg voor haar man te 
hebben overgegaard, om dezen in staat te stellen, zich van een jongere editie 
te voorzien. Wel is waar mag een tweede huwelijk niet plaats hebben, zonder 
de toestemming van de eerste vrouw, maar dat is slechts een bloote vorm. 1 
I. Theod. M. Tromp. De stam der Ama-Zoeloe. Leiden. 1870. 
II. 
28 
