434 
De talrijkste stam in dit gedeelte van Afrika is die der Beetschoeanen. 
Hun tegenwoordig gebied strekt zich uit van de Oranje-rivier tot aan den 
Zambezi en woi’dt aan de oostzijde door het Quathlamba-gebergte van dat 
der Zoeloe’s en Swazi’s, aan de westzijde door de Kalihari van dat der 
Namaqua’s gescheiden. 
Evenmin als bij de Kaffers vindt men bij de Beetschoeanen een behoorlijk 
ontwikkeld begrip van het mijn en dijn en ook bij hen komt vooral veedief- 
stal herhaaldelijk voor. Listigheid is een algemeene en sterk sprekende 
karaktertrek, maar daaraan paren zij een zekere goedhartigheid, zoodat 
men zelfs moeite heeft om boos op hen te zijn, wanneer zij iemand zoo 
brutaal mogelijk bestolen hebben. Daarbij hebben zij met alle Beetschoeanen- 
stammen een zekere neiging tot onschuldige vroolijkheid en groote zucht 
tot gezelligheid gemeen. Uren lang kunnen zij onder scherts en lach 
samen zitten. 
Ook in hun denkwijze over bovenaardsche dingen spreekt zich die zelfde 
gemoedsgesteldheid uit. Ook bij hen zijn de denkbeelden omtrent gods- 
dienst duister en verward. Wel gelooven zij ook aan toovenarijen, aan 
heksen en toovenaars, wel bezitten ook zij hun tooverdokters, die den naam 
dragen van vNijaka s’’ maar slechts hoogst zelden bereikt hun fanatisme 
die verschrikkelijke hoogte, die we bij de Kaffers waarnamen. Terechtstel- 
lingen wegens toovenarij mogen al een enkele maal onder hen voorkomen, 
ze behooren toch tot de zeldzame uitzonderingen. 
De Beetschoeanen bekommeren zich uiterst weinig over hetgeen er na hun 
dood van hen worden zal. Naar hun meening bestaat er nog een soort 
van bovenaardsche wezens, die zij » Ba-Rimi ” noemen en misschien ver- 
eenzelvigen zij hiermede zoowat de geesten van afgestorvenen. 
Dat de Beetschoeanen niet geheel onvatbaar zijn voor hoogere ontwik- 
keling, is Livingstone gebleken, gedurende zijn tienjarig verblijf onder dezen 
stam We laten hier volgen, wat de hoogleeraar Kan daaromtrent me- 
dedeelt. 
»Bijna tien jai’en sleet Livingstone onder het volk der Beetschoeanen 
en wel meest te Kolobeng, ten noorden van Kuruman, bij de Bakuena. 
Deze naam beteekent, »die den krokodil geheiligd zijn.” De meeste stam- 
men der Beetschoeanen dragen namelijk hun naam naar het een of ander 
dier, dat zij vereeren en waarvan zij nooit iets eten. Volgens Livingstone 
wijst y>Ba, Ma , Va, Ova,” welk voorvoegsel zoo vaak bij den naam der 
stammen in Afrika voorkomt, den meervoudsvorm van het persoonlijk voor- 
naamwoord aan. Een enkel individu wordt door >nno” of »ïe” aangewezen. 
Lekoa is een enkel Engelschman, Makoa zijn de Engelschen. 
Gedurende dat verblijf kwam Livingstone geheel en al op de hoogte 
van de taal, de zeden en gewoonten der Beetschoeanen en werd een wel- 
doener voor de Bakuena. Hun hoofd, Setschele, was in alle opzichten een 
persoonlijkheid tot welke Livingstone zich aangetrokken gevoelde. Toen hij 
nog een knaap was, had zijn vader in een oproer het leven verloren, maar 
Sebetuane, het hoofd der Makololo had hem , den zoon, op den troon 
