436 
mogenden. Tot de eersten behooren zij die vee bezitten en zicb hoofdzakelijk 
met melk voeden. De onvermogenden echter bezitten of in het geheel geen 
vee of een of twee runderen en leven dus van de jacht en van wortels, 
die ze opgraven. Met landbouw geven zij zich niet af, waarschijnlijk om- 
dat de bodem van hun land daartoe niet vruchtbaar genoeg is. 
Het lot dezer arme Damara is niet benijdenswaardig. Zij zijn meestal 
in dienst bij hun meer gegoede landgenooten en worden bij het geringste 
verzuim met grocrte strengheid, soms zelfs met den dood gestraft. 
De Damara zijn een schoon menscbenras. Hun ledematen zijn goed ge- 
evenredigd en niet zelden zijn zij meer dan zes voet lang. Hun bewegingen 
zijn los en ongedwongen. Zij zijn krachtig, doch kunnen meer gedurende 
een korten tijd een buitengewone kracht ontwikkelen, dan zich lang en 
aanhoudend inspannen. Opmerkelijk is hun ongevoeligheid voor pijn. Wonden, 
die voor een Europeaan wellicht doodelijk zouden zijn, schijnen zij te nau- 
wernood te tellen. Baines verhaalt hiervan in zijn aanteekeningen, o. a 
het volgende merkwaardige staaltje : 
Bij zekere gelegenheid had een man zijn been gebroken en hij had het 
gespalkt. Toen het eens verbonden moest worden, hoorde hij plotseling 
een onstuimig gelach en zag, dat een onhandig helper het been had laten 
vallen en dus op nieuw gebroken had. Het hing naar beneden met den 
voet binnenwaarts gekeerd. In plaats dat ze door zulk een ongeluk ver- 
schrikt waren, schaterden allen het uit van lachen en niemand scheen het 
een aardiger grap te vinden of er hartelijker om te lachen dan de ver- 
wonde zelf. 1 
Met de Damara is de groep der A-Bantoe-volken afgesloten. De Hot- 
tentotten, of zooals ze zich zelven noemen Koi-Koin, d. i. »menschen,” 
hebben niets met hen gemeen, behalve hun kroes haar en ook dit wijkt 
nog belangrijk af. Het algemeene type der Hottentotten is een vuil olijf- 
kleurige huid, kroes haar, een laag, smal voorhoofd, sterk uitstekende 
kinnebakken, een spitse kin, een middelmatige lichaamsgrootte en kleine 
handen en voeten. 
De taal der Hottentotten, die zich vooral door haar menigte klinkletters 
onderscheidt, wordt onderscheiden in vier tongvallen : die van het Kaapland, 
die der oostelijke provinciën, het Kora- en het Nama-dialekt. En met 
deze onderscheiding komt die in stammen tamelijk wel overeen ; alleen is 
het onderscheid tusschen de Hottentotten van de Kaap en die van de ooste- 
lijke provinciën zeer gering. Men moet hen dus in drie stammen onderschei- 
den- De eerste is die der eigenlijke of koloniale Hottentotten, die in het Kaap- 
land wonen en verder zich in oostelijke richting uitstrekken, tot aan de gren- 
zen van het Kafferland. De Korana vormen den tweeden stam. Hun neder- 
zettingen liggen vooral op den rechter-oever der Oranje-rivier en wel aan 
den bovenloop. De derde stam eindelijk zijn de Namaqua, wier gebied 
1, Wood. Onbeschaafde volken. Afrika. Bldz. 35G, 357. 
