438 
dernemingen over te halen. Trouwens, ofschoon zij gewoonlijk zeer vreed- 
zaam in hunne kralen leven, te midden van de kolonisten, toch worden zij 
gemakkelijk in beweging gebracht en komen dan tot daden, die hen anders 
te eenenmale vreemd, ja in strijd met hun rustige natuur zijn. 
Voor verstandelijke ontwikkeling betoonen zij zich weinig vatbaar. We- 
gens hun onvei'sehilligheid en luiheid zijn ze in de zendingscholen niet 
zeer welkome leerlingen. Ja alleen de uitdeeling van tabak kan hen tot 
die scholen trekken, maar zoodra men daarmee eindigt, vertoonen zij zich 
ook niet meer. Uit eigen beweging moeien zij zich niet met dergelijke za- 
ken. Ook met bovennatuurlijke dingen maken zij zich het hoofd niet warm. 
Wel is ook onder hen het bijgeloof algemeen, doch niet dan ongaarne spre- 
ken zij daarover. 
De Korana zijn hartstochtelijk verzot op sterken drank en tabak ; ook 
verder geven zij zich over aan de grofste zinlijkheid. Het uitschot der 
blanke bevolking wordt door hen met open armen ontvangen en zelfs ach- 
ten zij dit schoone voorbeelden, om zich daarnaar zooveel mogelijk te vor- 
men. Dat het Christendom dan ook weinig vorderingen onder hen maken 
kan, spreekt wel van zelve. Eindelijk hebben zij ook een zeer sterke nei- 
ging tot diefstal en bedrog. Zonder eenige gewetenswroeging eigenen ze 
zich alles toe wat ze kunnen. Eigenaardig is hetgeen een zendeling hier- 
omtrent mededeelt. Op zijn cathechisatie had hij over het geweten ge- 
sproken en zijn leerlingen er op gewezen, hoe dit de oorzaak is van het 
innerlijke mishagen, het gevoel van ontevredenheid , dat de misdaad volgt. 
Toen hij een volgende maal vroeg, wat het geweten was, kreeg hij ten ant- 
woord : «lichamelijke smart.” 1 
Nog laten we bet oordeel van eenige bevoegde mannen volgen, omtrent 
de beide voornaamste stammen van Zuid-Afrika, de A.- Bantoe en de Hot- 
tentotten. 
»Het onderscheid tusschen Kaffer en Hottentot,” aldus Dr. Wangermann, 
»is vrij sterk. De Hottentot heeft volstrekt geen nationaliteitsgevoel. 
Deze stam, 350000 zielen sterk, vormt geen natie, terwijl daarentegen de 
Kaffers, wanneer er maar een paar honderd bij elkander wonen, wer- 
kelijk staméénheid gevoelen. De Hottentot is van nature slaafsch gezind. 
In den blanke ziet hij zijn geboren meester, die hij wel is waar zooveel 
mogelijk beliegt en bedriegt , doch dien hij tegelijkertijd slaafsch onder- 
worpen is. 
De Kaffer daarentegen beschouwt den Europeaan als een indringer. Hij 
vreest en haat hem en eenmaal onderworpen, ziet hij met graagte uit naar 
een gelegenheid om het juk af te schudden. Hij bezit geboren vorsten , 
die hij blindelings gehoorzaamt , ook al is hun kracht door de Engelschen 
gebroken. Hij onderscheidt zich verder door een geringe gehechtheid 
aan zijn bloedverwanten. Het hindert hem en hij kan zich nog maar 
niet aan het denkbeeld gewennen , dat het geheele land zijn eigendom niet 
meer is. 
De Hottentot kent geen waarde van het geld. Vandaar dan ook dat 
het den zendelingen weinig moeite kost om van de tot het Christendom 
I. Dr. Gustav Fritsch. Die Finfjebornen Siicla frika’s, elhnologisch nnd anatomisch beschrieben, 
enbst einem Atlas. Hreslan. 1872. 80 . 
