439 
bekeerde Hotten totten milde bijdragen voor kerk en zending te ontvangen. 
De Kaffer daarentegen is tamelijk vasthoudend en te vergeefs zal de zende- 
ling hem op den buidel kloppen. Geen Hottentot zou bet wagen den 
Christenleeraar ongehoorzaam te zijn, nog veel minder hem tegen te spreken ; 
de Kaffer gaat daar vrij gemakkelijk toe over, vooral wanneer hij zich een 
weinig warm maakt. 
Met den eigenaardigen trots van den Kaffer en zijn sterk gevoel van eigen- 
waarde , is zijn zucht tot bedelen , zonderling in tegenspraak. Hiervoor 
schaamt zich de koning even weinig als de geringste zijner onderdanen. 
Koning Sandele bedelde even onbeschaamd om een stuiver tabak als de ge- 
meenste bedeljongen in St. Vincent. 
De Kaffer is hard en taai en daarom een veel geschikter akker om zaden 
in te werpen dan de weeke Hottentot, bij wien elke indruk spoedig verlo- 
ren gaat. Aan de andere zijde echter spreekt het wel van zelve, dat zulk 
een harde rotsgrond moeilijk te bewerken valt.” 1 
Een ander deskundige zegt : »De Hottentotten zijn volstrekt niet zoo 
beperkt als men zich veelal voorstelt , maar zuivere Hottentotten , zonder 
vermenging van buiten, zijn alleen nog maar te vinden in zeer afgelegen 
gedeelten van Zuid-Afrika Uit een intellectueel oogpunt onderscheidt de 
Hottentot zich daardoor van den Kaffer, dat hij vrij van bijgeloof is. Zijn 
zinnen zijn, nog meer dan die van den Kaffer, op het stoffelijke gericht, 
zoodat hij zich dan ook met het Christendom in het geheel niet inlaat. In 
hun oorlogen met de Engelschen hebben de Hottentotten getoond uitne- 
mend goede soldaten te zijn. 2 
Nog blijft ons over een korte beschouwing der Bosjesmannen. Vol- 
gens sommigen zouden zij aan de Hottentotten verwant zijn , volgens an- 
deren vormen zij een op zich zelf staanden stam. Zeker is het, dat zoo zij 
al tot de Hottentotten gerekend moeten worden, zij dan toch in elk geval 
sterk verbasterd zijn, zoodat ze zich in een aantal opzichten van hen on- 
derscheiden. Reeds hun taal is zeer eigenaardig. Het meerendeel der 
woorden is eenlettergrepig en elke lettergreep eindigt op een klinker of 
neusklank. 
De Bosjesmannen zijn opmerkelijk klein van gestalte. Ze zijn gemid- 
deld niet langer dan anderhalve meter en de vrouwen bereiken zelfs die 
lengte slechts zelden. Hun huidskleur is eer geel dan donker, ja, zij over- 
treffen in dat opzicht nog de Hottentotten. Dat het bij hen minder in 
het oog valt moet vooral daaraan worden toegeschreven , dat hun huid in 
den regel onder een laag vuil verborgen is. Als surogaat voor een bad 
besmeren zij zich met vet en nemen, als zij hun toilet maken , de vorige laag 
niet weg, maar smeren er eenvoudig een nieuwe overheen. Zoo blijft de 
1. Dr. Wangemaun. Ein Reisejahr in Südafrika. Berlin. 1868. 80 . 8 . 213. 
2. G. Haverland. Ausland. 1872. No. 42. S. 986. 
