449 
De bewoners zijn klein en zwak. Zij spreken een dialect der Boenda- 
taal, die ook ver in het binnenland verspreid is, ja tot op de oostkust 
verstaan wordt. Zij behooren tot de meer ontwikkelde negerstammen en 
geven blijk van heel wat kunstvaardigheid. Op enkele dagreizen afstand 
van de kust treft men volksstammen aan , die geheel en al op de hoogte 
zijn van het weven en uit boomvezels en stroo zulke fijne stoffen weten 
te vervaardigen, dat men ze bij oppervlakkige beschouwing voor zijde houden 
zou. De landbouw wordt met zorg uitgeoefend en Europeesche kooplieden 
doen er goede zaken. Hun komst is dan ook altijd zeer gewenscht en 
blijven zij wat langer uit dan gewoonlijk , dan wordt een Fetish aan het 
werk gezet om hun komst af te smeeken. 
De Loango-kust is het tooneel der ongelukkige expeditie onder Dr. Paul 
Güszfeldt. Als hoofdstation nam men de Nederlandsche nederzetting Chin- 
choxo. Dr. Güszfeldt verliet deze plaats op den 16 den October 1873 en 
begaf zich eerst naar de Hollandsche factorij aan den mond van den Ouillu, 
welke rivier hij opvoer. Bij Karna- Lhitomoo treden voor het eerst rotsen 
langs de oevers te voorschijn. Bij Maniamatal beginnen de oevers zich te 
verheffen en het voor eenige jaren opgerichte, meest oostelijk gelegen Hol- 
landsche handelsstation ligt in de nabijheid van de watervallen van Bumina. 
De Ouillu, die ten noorden van den Congo en evenwijdig met dezen loopt, 
breekt met een reeks van watervallen door de met de kust evenwijdig 
loopende bergketen henen. Die bergketen moest de reiziger overtrekken. 
Eerst trok hij tusschen de achter boomen verscholen dorpen der Baijumbe 
door, die zich tot aan de Balumbo uitstrekken. Verder gaande kreeg het 
landschap een ander karakter. De dichte bosschen maakten plaats voor 
groepen houtgewas, die aan een kunstmatig aangelegd park deden denken ; 
in de verte vertoonden zich naakte bergtoppen en bij Nunsi, 700 M. boven 
den zeespiegel gelegen, opende zich een vergezicht over Jangela, tot in het 
land der Ba-Tetje , over grasvlakten die aan de zuid- westzijde door berg- 
ketenen worden begrensd. 
Yan het dorp NGnëlla uit, kruiste Güszfeldt op den boven-Ouillu en 
keerde vervolgens over Mayumbe naar Chimbeke Mankusso terug. 
Reeds in de lente van het volgende jaar trok Güszfeldt op nieuw in noor- 
delijke richting, ditmaal echter slechts tot aan de Coango-Luz , een kleinere 
rivier, die tusschen den Congo en den Ouilla stroomt. Hij volgde het dal 
van dezen stroom en bereikte als verste punt Secossi , waar hij van den 
öden tot den 9den Maart vertoefde. Het overig deel van het jaar besteedde 
hij o. a. om het noordelijk deel van de kust te bereizen, tot in de nabij- 
heid van Sette Kamas, waar het stroomgebied van den Ogabdi begint. Van de 
lagune Banki begaf hij zich over Ponta de Norte naar de monding der 
Nijanga en bevoer deze tot dusver bijna geheel onbekende rivier tot Mongo 
Nijanga, waar de stroom zich tusschen twee steile rotsen een weg baant. 
Te voet zijn reis vervolgende besteeg hij het eerste plateau in het land 
der Bajaka. Daar trok hij door een vlakke landstreek, aan de oostzijde be- 
grensd door een bergketen, die zich zeer in de verte nevelachtig vertoonde. 
Het uiterste punt — Intinde — werd bereikt op den 30 sten September. 
Voor het jaar 1875 werd het plan voor een grootere expeditie opge- 
maakt. Maar de bezwaren om in het binnenland door te dringen werden 
XI. 29 
