452 
toespreken, noch door iemand toegesproken worden en niemand betreedt 
de woning, waar ze zich ophouden, die dan ook door uiterlijke teekenen 
wordt aangewezen. Zoodra ze echter hun zesde levensjaar vervuld hebben, 
wordt die afsluiting opgeheven en onder zekere plechtigheden worden ze 
opgenomen in het algemeen verkeer. 
De beide oevers van den Gaboen worden bewoond door Schokiani, Bu- 
ilt en Mpongwe. De beide eerstgenoemde stammen zijn weinig talrijk en 
leven in bijna wilden staat in de bosschen. Overgegeven aan het ruwste 
bijgeloof, zien zelfs de overige negerstammen, met name de Mpongwe 
met minachting op hen neder. Dezen staan trouwens op veel hooger trap 
van beschaving dan een der omliggende volken. 
Des te meer opmerkelijk is het, dat men zelfs geen spoor van eenige 
historische traditie bij hen aantreft. Zelfs aan hetgeen ten tijde van het 
vorig geslacht plaats had, wijden zij volstrekt geen opmerkzaamheid. 
Overigens valt hun karakter niet bepaald te roemen. Wel hebben velen 
hunner het Christendom aangenomen, doch dit bepaalt zich hoofdzakelijk 
tot het vieren van den Zondag. En dat laatste is voor hen veel waard, 
want dan kunnen zij hun ijdelheid streelen, door zich met hun zondags- 
tooi op te schikken. En ijdel zijn zij in de hoogste mate. Zoodra een 
Gaboenees eenige centen bezit, koopt hij een bos oude sleutels, om zich het 
air te geven alsof hij een koffer bezat. Wordt hij rijker, dan schaft hij 
zich den laatste ook werkelijk aan en zet hem op zulk een plaats in zijn hut 
neder, dat hij den bezoeker onmiddellijk in het oog valt. Dat moet dan be- 
teekenen, dat hij heel wat bezit om te bewaren. Een man van gewicht te 
worden, een Croesus van zijn stam, dat is ieders streven. En zulk een Croe- 
sus is ieder, die veel vrouwen, veel roem, een hooge hoed en crediet bij een 
blanken koopman heeft. Heeft echter iemand dit toppunt van geluk be- 
reikt, dan is hij het voorwerp van de afgunst zijner minder door de for- 
tuin begunstigde stamgenooten en moet steeds op zijn hoede zijn, want in 
dit deel van Afrika speelt het vergif een belangrijke rol. Om zich daar- 
tegen te beveiligen heeft echter zoo iemand een zeer eenvoudig middel. 
Hij gebruikt geen ander voedsel, dan wat door zijn eerste vrouw klaarge- 
maakt en door zijn overige echtvriendinnen geproefd is. 
Het aanzien, dat een man geniet, hangt vooral van het aantal zjjner 
vrouwen af en dit is een der belangrijkste hinderpalen, die de uitbreiding 
van het Christendom in den weg staan . Heeft de zoon van een der hoof- 
den, zooals vaak gebeurt, in een zendelinghuis zijn opvoeding genoten, dan 
kan hij zich niet aan het Christelijk beginsel houden en zich met een en- 
kele vrouw tevreden stellen, zonder een voorwerp van bespotting voor zijn 
stamgenooten te worden. 
De huwelijken worden in den regel op zeer jeugdigen leeftijd gesloten 
en dit, gevoegd bij de ongebonden levenswijze der vrouwen, heeft ten ge- 
volge, dat ze gewoonlijk niet met veel kinderen gezegend worden. Bij geen 
volk wordt zoo weinig huwelijkstrouw gevonden als bij de Mpongwe. 
Zelfs is ieder man verplicht het te dulden, dat zijn vrouw de bijzit van 
een ander is, wanneer deze laatste slechts aan enkele verplichtingen tegen- 
over den echtgenoot der vrouw voldoet. 
1. J. G. Wood. Onbeschaafde volken. Afrika. 563 — 567. 
