454 
gedood kunnen worden, zonder dat iemand hem daarvan rekenschap vragen , 
of ook maar het geringste verwijt maken zal. 
In deze streken is ook algemeen het denkbeeld verbreid, dat niemand 
een natuurlijken dood kan sterven, doch dat de dood altijd een gevolg is 
van toovenarij. En wee hem, die door de publieke opinie als de ver- 
moedelijke toovenaar aangewezen wordt. Hij moet zich zuiveren door het 
drinken van den giftigen Mbundu- drank. Dit vreeselijk vooroordeel draagt, 
meer dan alle oorlogen, tot de ontvolking van Afrika bij. Want al weerstaat 
deze of gene de schrikkelijke proef, dan keert zich de volkswoede on- 
middellijk tegen den beschuldiger. 
De belangrijkste plaats aan den benedenloop van den Ogobaï is het dorp 
Adanlinanlango, aan de samenvloeiing van den aan watervallen zoo rijken 
N’Gunie met den Ogobaï. De Samba-watervallen vormden vroeger het 
uiterste punt, dat de blanken bereikt hadden. Meer oostelijk liggen de 
belangrijke stroomversnellingen van Etambe, waar de rivierbedding een 
plotselinge vernauwing ondergaat. Niet ver van hier ligt, op een tamelijk 
hooge rots, welker voet bespoeld wordt door de N’Gunie, de negerstad 
Buali , een vrij groote en nette plaats. Iets lager ontvangt de laatstge- 
noemde rivier het water van den Akoio, die insgelijks een waterval vormt, 
welke echter niet meer dan 3 M. hoogte heeft. Aan den Ogobaï vormde 
Pointe Fetiche langen tijd het punt, dat naar het oordeel der inboorlingen 
door geen blanke overschreden kon worden. De tocht van Aijmes in 1837 
bewees echter het tegendeel. Nog iets verder ligt het zoogenaamde woud 
van Palaver, een neutraal gebied, waar de omwonende stammen hun twisten 
beslechten. Hier beginnen op den linkeroever de nederzettingen der Bakales, 
terwijl de rechteroever nog onbewoond blijft. 
Na de Eans, zijn ontegenzeggelijk de Bakales de belangrijkste stam van 
equatoriaal Afrika, zoowel door hun zielental als door de uitgestrektheid 
van hun gebied. Zij zijn wreed en bloeddorstig en onbegrijpelijk smerig. 
Hun dorpen vormen een schreeuwende tegenstelling met de nette plaatsen 
der naburige Inenga en Gallois. 
Zoowel ten zuiden als ten noorden van den Ogobaï wordt Adanlinanlango 
begrensd door een reeks van meren. 
Het grootste dezer meren, het Onangwe-meer, ligt omstreeks 29 km. ten 
zuiden van Adanlinanlango, op 1° Z. B. en 8° 1' O. L. Het staat met 
den Ogobaï in verbinding door middel van drie rivierarmen; de A 'Gomo, 
de Akamba en de Bando. Het heeft ongeveer den vorm van een recht- 
hoek, is 25 km. lang en gemiddeld 12 km. breed. Door een kleineren 
stroom staat het in verbinding met het Ogwemuen-meer. 
Ten noorden van den Ogobaï vinden we het Azingo-meer, dat door de 
Akaloi verbonden is met genoemde rivier. De Akoloi heeft een kronke- 
lenden loop, is gemiddeld even breed als de Ogobaï en op sommige punten 
