110 
De Heer D. Tollenaar te Bilthoven verstrekt mij de volgende data. 
Aankomst: 
Ed. Blaauw, Heumen 3 Mei. 
Vogelclub Nijmegen, Nijmegen 2 Mei. 
J, A. Borneman, Dieren 4 Mei. 
H. v. Holst Pellekaan, Deventer 4 Mei. 
J. G. V. de Witt Hamer, Breda 9 Mei. 
K. Schurink, Rotterdam 6 Mei. 
G. H. Cremers, Hilversum 8 Mei. 
Vogelclub Amsterdam, Amsterdam 2 Mei. 
A. de Savornin Lohman, Heemstede 8 Mei. 
Dr. Z. J. de Lange, Dordrecht 4 Mei. 
J. P. Strijbos, Haarlem 3 Mei. 
P. Westbroek, 's Gravenhage 4 Mei. 
W. Janssen, 's Gravenhage 5 Mei. 
J. F. v. d. Vliet, 's Gravenhage 1 Mei. 
G. A, Brouwer, 's Gravenhage 6 Mei. 
Uit de bovenstaande gegevens kunnen wij de gevolgtrekking ma- 
ken dat de groote menigte der gierzwaluwen hier te lande op 3 en 
4 Mei is aangekomen, nadat zieh de voorboden reeds op 1 en 2 Mei 
hadden vertoond. De tijd van vertrek valt minder gemakkelijk te 
bepalen, maar toch kan men wel aannemen dat de trek in de laatste 
dagen van Juli begon en 10 Augustus geëindigd was. Tevens blijkt 
evenwel uit dit jaarverslag bijzonder duidelijk hoe lang achterblij- 
vers en doertrekkers zieh nog in Midden-Europa ophouden:.niet al- 
leen laat in Auguntus maar zelfs in September en October vlogen 
nog gierzwaluwen over ons land. 
Reeds lang heeft bij mij het vermoeden bestaan dat tijdens siecht 
weer de gierzwaluw zieh verplaatst om nabij gelegen streken op te 
zocken, waar een günstiger weersgesteldheid heerscht. Hoe anders 
het plotseling verdwijnen te verklären tijdens regenachtige dagen 
in Mei, Juni, Juli en Augustus, waarop reeds door verschillende 
waarnemers de aandacht is gevestigd? Een bericht van Cap. Surcouf 
uit Biskra geeft ons wel niet het recht om een dergelijk vermoeden 
tot een vastgesteld feit te maken, maar het geeft ons toch een vin- 
gerwijzing en doet duidelijk de wenschelijkheid blijken om aan dit 
verschijnsel groote aandacht te wijden. Hij schrijft in de Revue 
française d’ Ornithologie van 7 Juli 1917 (bl. 109): ,, Biskra, avril. 
Par suite d' une recrudescence de froid le 23 avril, dans 1' Aurès, . 
des millions de Martinets sont venus dans les parages de Biskra.” 
Merkwaardig is ook eene mededeeling in de Or nitholo gische Monats- I 
berichte 25, 148, uit Vom Zug der Mauersegler im Maintal 1906 in 
Verhandlungen der Ornith. Gesellschaft in Bayern, XIII, 1917) van 
een terugtocht dezer vogels tengevolge van een ,, Wettersturz” op 25 
Mei, naar het Zuiden en Westen en hun terugkeer half Juni. Over 
een en ander hoop ik later uitvoeriger mededeelingen te doen; voor- 
