rnaar meer änderte kwesties werteten in deze vruchtbare studie, 
Immers de echo der vraag: „Heeft een dier verstand of niet?", is in 
de moreele orde: „Heeft het dier vrijen wil of niet?", dus m.a.w.: 
„Is een dier verantwoordelijk voor zijn daden, ja of neen?".De oplos- 
sing der kern-kwestie brengt mode een antwoord op de ' vraag: 
„Heeft het dier dus rechten of niet?". Dit toch zijn alle vraagstukken, 
die dienen opgelcst te worden, wil de beweging der dierenbescher- 
ming niet in het stuifzand van verwaaibare gevoelsargumenten 
verzanden. 
De kwestie heeft dan ook reeds lang de studeerende wereld bezig 
gehouden, en is, wat dan gewoonlijk gebeurt, ook dikwijls contra- 
dictorisch beantwoord. 
Zeker, in sage en volksverhaal had men al sinds lang de kwestie 
opgelost. „Toen de dieren nog spreken konden. . . . enz.", zôô begint 
menig volksverhaal voor de jeugdl Ook bezitten de dlchters het 
voorrecht om de dieren te verstaan en hun lief en leed te vertalen 
in voor menschen verstaanbare taal. Het bekoorlijke en verheffende 
dezer gedlichten en verhalen meet wel een ieder, die die levende 
natuur kent, gevoeld en genoten hebben, 
Toch neemt zulks niet weg, dat het redeneerend verstand onder- 
scheid maakt tusschen dichterlijke fictie en nüchtere werkelijkheid. 
Zoo dan ontstaalt het wetenschappelijk onderzoek naar de Vermögens 
van een dier. 
Bij dit onderzoek gaat men uit van het principe, dat men vooreerst 
moet beschikken over veel gevarieerde proefnemingen en dat bij 
de verklaring der verschijnselen de eenvoudigste verklaring de voor- 
keur verdient (Morgan) . Zoo zal men votstaan met het aannemen van 
de zwaartekracht, om te verklären, dat een steen op den grond valt, 
en behoeft men deze geen affectie-leven toe te kennen om dit ver- & 
schijnsel uit te leggen. 
Gaat men nu het historisch verloop der bovengenoemde kwestie 
na, dan ziet men hoe in de antwoorden een slingerbeweging plaats 
heeft tusschen de twee uiterste standen: hyperintellect (Rozarius, 
Chazannée) en automatisme (Descartes, Verwom, Loeb, enz.) 
Tusschen deze amplitude kan men verschillende tusschenistanden 
onderscheiden: de intellect-theorie, de hallucinatie-theorie, de 
instinct-theorie, die beeld-theorie, de tropismen-theorie. Naar mijn 
meening is de instinct-theorie de ruststand der kwestie en te oordee- 
len naar de publicaties van de laatste kwart-eeuw, nadert men al 
schommelend dezen stand. Zoodiat dan ook prof. Otto zur Strassen 
bij de vierde uitgave van Brehms's „Tierleben" als reden der vele wij- 
zigingen aang e eft: „Heutzutage wissen wir, dasz es mit der Intelligenz 
der Tiere schwach besellt ist, diasz fast alle ihre bewunderten Leis- 
tungen sich auf einfachere Art, besonders als angeborne Instinkte, be- 
greifen lassen". Dat de intellectheorie tegen Fabre, Lubbock, Driesch, 
Schneider, Altum, Wasmann, niet bestand bleek, hleeft de oplossing 
