XLVII 
quasi normales statuantur, quibus ducentibus certae et numero definitae 
oriantur series; quibus ad sententias Okenii proxime accedit Friesius. 
Quemadmodum autem recte statui videtur, naturam quum certas plan- 
tae partes consimiles conformet, in diversis seriebus eas efficere formas, 
quae analogae esse dici possint, sic mibi quidem errare videtur, si quis 
naturae fabricationem ejusmodi scbemate adstrictam esse contendat, ut 
in omni serie formae inv^euiantur necesse sit, quae singulis ceterarum 
formis respondeant. Atque si considerabimus, quomodo Friesius hanc 
sententiam ad ipsum plantarum systema transtulerit, apparebit, quae 
illic quaeritur diversarum systematis partium analogia, totum inde effi- 
ci, quod insertionis dissimilitudines quasi duplices adhibentur charac- 
teres. Postquam enim tres series ex dissimili staminum insertione 
constitutae sunt — quae aut in corolla fieri potest, aut in receptaculo, 
aut in calyce — in unaquaque serie sectiones sunt germine infero, supero, 
cet. Ejusdem generis sunt, quae in systemate .Jussieuano inveniuntur, ana- 
logae sectiones: etenim ordines iiypogyni et epigyni habentur et in Ape- 
talis et in Polypetalis. Quod si, quid inter methodos systematum na- 
turalis et artificialium differat, recte supra disseruimus, apparet, ut .Jus- 
sieuanum systema, sic Friesianum, quod ad majores ordines attinet, 
methodo omnino artificiali constitui*); quin etiam illas analogias, quae 
*) Afferre licet, quibus haec confirmentur, verba ipsius Friesii (l. 
c. p. loS); "Naturae ut artis, sic naturae et systematis notio contraria 
est; utrique propositum est naturam reddere idealem. Jam majores 
nostrorum systematum partitiones regni vegetabilis adspernatur natura 
(animalis regni longe alia causa est). Naturae per se absolutam et 
undique continuatam magnificentiam sola intelligendi nostra imbecillitate 
fit ut in partes distribuamus, deinde quacumque fieri possit ratione, conse- 
ramus. Ubi culmen attigerit scientia, systemata nulla sunt: certe na- 
I turam intuentibus, nulla comparent. Ex quo fit, ut qui condit syste- 
1 ma, is naturam quodammodo novare dici possit; eidem vero id sem- 
per considerandum est, necesse esse, ut omnem aedificii materiam na- 
I tura praebeat, nihil ipse ex sua inventione adjiciat”. Quibus, quemad- 
modum disserantur, quatenus ego intelligere possum, apparet, scripto- 
rem omnino sibi non reddidisse rationem, quid inter naturale et arti- 
I ficiale systema differat. Si enim nostras partitiones aspernatur natura, 
nimirum artificiales sunt, et inest in aedificio quod nostra inventione 
^ adjectum sit. Neque potest mirum non videri, si regni animalis alia 
't sit systematis ratio, alia vegetabilis. Quod si perfecta scientia tollatur 
II omne systema, nimirum hoc tantum valeat de iis systematis, de quibus ipse 
■ (l. c. p. 7 )1) ita disserit auctor, ut dicat, omnem ejusmodi, quae ad la- 
borem tironum levandum instituatur, ordinationem, inanem esse et sci- 
I entiae alienum. Mihi, contra, systema id esse videtur, quod quasi sum- 
, mum ultimumque sequitur nostra investigatio, nec nisi perfecta plan- 
! tarum cognitione assequi possit. Quae autem systemata perfecta de- 
< mum scientia tolluntur, quae naturam novant, ea sunt artificiales istae 
