492 
ANALES — MATO DE 4839. 
apud Romanos nihil aliud erat, nisi Annalium confectio. Pontifices 
enim Maximi, quibus hoc muneris commissum, ut res gestas singulorum 
annorum, memoriae publicae retinendae caussa, in tabulas conferrent et 
in publicum proponerent (28), summa brevitate adstricti, non exornato- 
res rerum erant, sed tantuminodo narratores. Annales autemillos, quos 
ab ultima memoria usque ad P. Mucii Scaevolae, Pontificis Maximi, 
tempora, hoc est ad annum DCXXXI., Pontifices Maximi deinceps 
confecerunt, sed quos longius persequi propter bella civilia et propter 
discordias domesticas tunc desierunt, etiam vel Annales Maximos 
vel simpliciter dici Annales, certissimum est. Sed Pontificum libros 
sive fast os sive commentarios, quos afferunt quoque scriptores ve- 
teres, utrum statuerint eosdem esse atque illos Annales quos modo 
significavi, minus constat. Sed utcunque est, omnia quae ex his Anna- 
lib u s protulerunt, vel ad leges civitatis et instituta publica vel ad re- 
rum gestarum memoriam pertinent. Quo factum est, ut nonnulli opinati 
sint, commentarios in illustrandis civitatis legibus, institutis, ac si- 
milibus rebus versari, Annales vero res complecti memorabiliter ge- 
stas. Atque horum Annalium confectoribus Cicero (29), qui ipsis 
etiamtum utebatur, suminam tribuit veritatis, brevitatis et simplicitatis 
laudem. Xeque discrepat a Cicerone Qulntllianus (30) his verbis usus: 
nihil, inquit, in poetis supra Livium Andronicum, nihil in historiis 
supra Pontifieuni Annul e s habemus. Ad Annales autem Maximos 
accedunt quos Cicero (31) commemorat, Commentarii regum •' 
sunt autem incerti argumenti. Etenim quum jam non exstent, nec 
aliunde nobis rerum , quae in iis tractabantur , notitia comparari 
possit, doctorum hominuih opiniones valde diversae sunt. Sed illud 
quod a nonnullis traditum est , istos Commentarios ab ipsis Xuma 
Pompilio et Tullo Hostillo reglbus perscrlptos fuisse, certe fabulosum 
est aut fabulosis proximum. Xec silentio praetermittuntur a veteribus 
libri lintei, in Junonls Monetae templo servati, quos, expulsis denique 
regibus, litteris signari coeptos esse, veri simillimum est, et quos praeci- 
pue magistratuum enumerationem exhibuisse facile ex eo cognoscitur, 
quod Livius (32) hinc attulit nomina consulum. Sed idem scriptor, quum 
illos libros llnteos et libros magistratuum plane discerneret, qua 
ratione ductus ita fecerit, profecto non perspicitur. 
Sed alia de illis litterarum Latinarum monimentis vetustis, quae etiam 
ad historiam spectant, et quae eadem Iloratius (33) feeder a regum 
dixit, jam suboritur quaestlo valde obscura. In quorum numero imprimis 
duo foedera reperiuntur commemoratu digna, unum a Tarquinio Super- 
(28) cf. Servius ad Virgil. Aeiieid. lib. I. v. 373. 
(29) Cicero de orator, lib. II. cap. 12. 
(30) Quiiitiliaiius Institutt. Orator, lib. X. 2, 7. 
(31 ) Cicero orat. pro Ilabir. cap. 5. 
(32) l^iviiLS lib. IV. cap. 8. et lib. IX. cap. 18. 
(33) Iloratius Epistol. lib. II. epist. I. v. 24. 
