_ 218 — 
Historiain belli Peloponnesiaci a Thucydide coeptam absolvenint Cratippus, Thu- 
cydidis aequali.'?, Xenophon^ Grylli filius, Atheniensis, et Theopompus Chius. Itemque 
Xenophon Cyri majoris vitam et inilitian, rpia ipse cum Cyro juiiiore perfunctus est, 
descripsit, hanc ad historiae fidem, in ilia effigiem justi impei’ii adumbrans. Est au- 
tem et dicendi genere et crebra deorum interpositione Herodoti similior quam Thucy- 
didis, sed neutrius jiraestautiam assequutus, laudatus tamen propter sermonis sua\T.ta- 
tem a veteribus. Historiarum Ilellenicarum tardior est et veluti senilis progressus, neque 
cultus par. Cyropaedia autem sive libro de Cyri vita et disciplina scripto, ut ait Cice- 
ro (ld)i rectam institutioueni (6p0r)r TratSdar) proponi negat I’lato (14) : et Xeiio- 
phontem simultate ductum libris prioribus de civitate sive repTiblica administranda a 
Platone emissis ex adverse posuisse Cyropaediam, Gellius (b5) narrat. Eodem in ar- 
gumento, in quo Anabasis auctorein, elaboravisse et Sophoaenetum et Themistagenem 
Syracusanuin, ipse Xenophon (16) et Stephanus Bysautinus (17) I’eferunt : et utri- 
usque nomine ’AvaGdasi^ Kvpov circuniferebantur. 
Xenophontis aecj^uales fuere Ctesias Cnidius, medicus, qui diu in Asia peregrinatus 
et Artaxerxis Mnemonis familiaritate usus, gentium Asianarum histoi’ias TlfpaiKwv 
sive rerum Persicaruni libris viginti tribus et seu Indicaruin rerum libris illus- 
travit, et Philistus Syracusanus, Thucydidis imitator, ut multo inlirmior eo, ita aliqua- 
tenus dilucidior, ut Cicero (18) censet et Quintilianus (19) ait, idemque SiKfXoctui' 
sive rerum Sicularum undecim libris descriptarum et Dionysii junioris vitae auctor. 
Horum luminibus offeceruut Theopompus Chius, Damasistrati filius, elatione atque 
altitudiue orationis excelleus, ut Cicero (20) judicat, et ii))Ao?*MS C'umamis, qui uter- 
que rhetoricis Isocratis scholis formati, ut ille ait (21), res gestas majore ornatu 
quam fide tradideruut historiamque nimio culfu corruperunt. Ille quidem praeter 
(jovra'in’ 'BWijPLKthv sive historiae graecae libros duodecim, ut supra diximus, etiain 
Philippienrum vel disputationum nistoricarum quinquaginta octo libros (^^iiXimrucd 
seu (-ore Xdyore iirropiKi re), hog gst historiam suae aetatis, atque rerum mirabilium 
librum {^avpama) litteris maudavit. Hie vero et enarrationem inventorum pro- 
posuit sive irept tippparm! disseruit, et primus uuiversam rerum ab excidio Trojae 
usque ad suam aetatem, hoc est ad annum CCCXLJ. ante Christum gestarum histo- 
riam triginta libros complexam, quam loToplac '''el rd KaOoXov iuscripsit, litteris 
illustravit, et ob hanc ipsam rem et quod in temporura rationes accuratius inquh’eret 
atque cum rerum gestarum historia ctiam terrarum et locorum descriptioiien scite 
conjungeret, maximam laiidem nactus. Illam autem rerum gestarmn historiam univer- 
sam, ab Ephoro profectam, absulvit Gryllus. ad Alexandri Magni iisque tempora 
persequutus. 
IMagnitudo rerum ab Alexandro et Diadochis gestarum crebraeque vicissitudines 
inultos quidem ad colligenda historiae monumenta incitarunt, sed in illo rerum et 
animorum aestu pauci reperti sunt, qui irae et studii caussas reraotas haberent, nuUus, 
qui veterum elegantian imitando consequeretur. Celebrantur tamen prae caeteris pri- 
mum Anaximenes Lampsacenus, Alexandri Magni comes, qui et universam rerum 
( 1 3) Cicer. Brut. cap. 29. 
(14) Platon, de legib. lib. HI. pag. 694. 
(lo) Gell. Noct. Attic, lib. XIV. cap. .3. 
(16) Xenophont. Hellenic, lib. III. cap. 1, 2. 
(17) Stephan. Byzant. de urbib. s. h. v. 
(18) Cicer. de orator, lib. II. cap 13. et Brut. cap. 17. 
(19) (Quintilian. Institutt. orator, lib. X. cap. 1. 
(20) Cicer. Brut. cap. 17. 
(21) Ciccr. orator, cap. 51, de orator. II. cap. 13, Brut. cap. 17. 
