— 221 — 
Historicorum autem qtii exstant hujus aetatis antiqiiissiiiras est Polybius, Jjjcovi^e 
filius, Megalopolitaiuis, primus historiae pragmaticae conditor, laudatus a Strabone (60), 
Pausaiiia (61), Luciano (62) et aliis. Is enim, quod sibi proposuerat, universam rerum 
gestarum historiam a Tiinaeo coeptam, a secuudo bello Punico orsus, ad vicUuu Perse- 
um, Macedoniae regem, persecutus est historiarum libris quadraginta eiuissis, quo- 
rum integros babemus quinque priores, excerptos reliquos. Polybius ipse opere suo 
universam historiam sive catholicam ( KctQoXiKfiv Kai koivi]v laTopiair ) tradare voluit 
(63) , certe non earn quam nunc intelligimus , sed ill am quam veteres statuunt. 
Etenim veteres scriptures historiae catholicae sive universae aliam senteutiam subji- 
ciunt, de universa rerum gestarum historia ea ratione exponere soliti, ut totius ope- 
ns quasi fundamentum etpars primaria sit unius pop uli historia, quacum conjimctae 
aliorum populonim res tanquam partes secundae tractentur. Etiam vakle notabile 
est illud scribendi genus, quo usus est Polybius, et quod ipse ro;^ Trpay/xariKuv Tpoirov 
rriQ 'uTTopiaQ vel rbv rijs TipayyariKijQ irrropiap rpoirov (64), sive pragmaticam con- 
scribendae historiae rationem dicit, historiae fabulari, quum wpa^tiQ sive testatae anti- 
(piitatis res gestas narret, quasi contrariam (65). 
Sed quod ad historiae scribendae rationem spectat, ut ad antiquissimos scriptures 
historicos sermo nunc redeat, res ipsa postulat. Quos quidem nihil aliud fuisse, nisi 
poetas prosa oratione utentes, Strabonis (66) sententia est: iisdemque fw9oypd(pojv 
sive fabularum sci’iptorum noinen ipse imposuit. bTec multum differt a Strabonis 
sententia Thucydidis (67) judicium quod eorum qui ante ipsum historiae conscriben- 
dae munere perfuncti sunt, fecit. Neque minus hue pertinet, quod traditum ante- 
quam historicorum nomen in usum veniret, hoc genus doctorum logographos Xoyo- 
ypcKpovQ audisse. Itaque videnius nostris temporibus vulgo logographorum nomeii 
imponi historicis Herodoto vetustioribus ad unum omnibus. Hujus autem rei ansam 
praebuit Thucydides (68,) quum rerum scriptores qui ante ipsum vixerunt, Xoyo- 
ypd(povg fere eadem mente diceret, qua Strabo pvOoypcupovg. Sed errant qui logogra- 
phorum nomine eo consilio utuntur, ut scrij^tores^ historicos Herodoto antiquiores a 
posterioribus qui ad enarrandas res gestas criticam rationem adhibiierunt, secernent. 
Etenim hoc nomen a Graecis ipsis minime ita usurpatum est, ut vetustissimi histori- 
ei a reliquorum scriptorum historicorum uumero excludantur. Verurn enim vero logo- 
graphorum nomen, cujus significatio latius patet, scriptoribus quibuslibet generatim 
inditum est, vel ipsis oratoribus non exceptis, neque exclusis fabularis scilicet histo- 
riae scriptoribus non multum diversis a mythographis. Nam historic! antiquissimi 
tractare solebant ' mundi primordia ac rerum luunanarum incrementa, poetarum na- 
rrationes et gentium fabulas fideliter nulloque veri ac falsi discrimine sequeutes. Sed 
etiam alii smit, qmwpoy ndcpoi ab wpoig sive libris annalibus dicti sunt, sui temporis his- 
toriam ad annalium fidem adumbrantes (69). 
(60) . Strabon. geograph, permrdtis locis. 
(61) . Pausan. descript. Graec. lib. VIII. cap. 30., §. 8. 
(62) . Lucian. Macrob. cap. 22. 
(63) . Polyb. histor. lib. ^HII. cap. 4. 11. 
(64) . Polyb. histor. lib. I. cap. 2. 8. lib. IX. cap. 2. 4. 
(65) . Plutarch, vit. Galb. cap. 2. 
(66) . Strabon. geograph, lib. I. pag. 48. et lib. XI. pag. 774. 
(67) . Thucydid. histor. bell. Peloponnes. lib. I. cap. 21. 
(68) . Thucydid. ibid. loc. cit. 
(69) . cf. Plutarch, de malignit. Herodot. cap. 36. et Hesych. Lexic. s. v. <iipo- 
ypcKpog, 
