n 
__ 222 ^^^- — 
Operae pretiumest, hoc loco commemorare etiam minorem, Numidiae re- 
gem, cujus mentionem habuerimt Plutarclms (70), Tacitus (71), Suetonius (72); hunc 
eundem Plutarclius (73) disertis verbis i-egum qui res gcstas litteris illustrare conati 
sunt, omnium dicit optimum (’IdiJa rod ~avrt,>v ta-ropuciorarov BamXfwv'). Scripsit enim 
historias Romanas, quibus ipse Plutarclius usus est. Sed ne(|ue hie liber ad nostram 
memoriam pervenit, neque alius liber ab eodem auctore perscriptus, quo Africae 
descrijitionem proposuit, lauda,tus a Plinio (74). 
Historian! autera universam a Timaeo et a Poly bio coeptam absolvit PotidoiiiH.i 
Apameensis, Panaetii discipulus, a Strabone (75), Luciano (76), Cicerone (77) atque 
aliis laudatus, res ad Pompeii Magni usque tempora gestas (luinquaginta duobus li- 
bris, quos ra perd TloXh^iov inscripsit, persequutus. Neque jii’aetermittendus Aga- 
tharchides Cnidius, quires ab Alexandi'o et a Diadoehis gestas libris qui rd (^AmariKa. 
et rd ’Evp'jnrdiKa) inscripti sunt, memoriae prodidit ac niaris Eiythraei descriptionem 
edidit, a Strabone (78), Athenaeo (79), Plutarcho (80) et Photio (81) commemoratus. 
Centum fere post Polybium amiis Herodoti })opularis Diomjsim Halicarnassensis, 
quum nnimadvertisset, \)lerosque Graecorum in mngna rerum Romanarum ignoratione 
versari, ad hos erudiendos in Urbe ipsa archaeologiam Ilomanaii (dpxawXoyiai’ 'Pu>pa- 
hn)i') scripsir, sic ut a Romanis scriptoribus materiam, a Graecis ornamenta sume- 
ret, locupletissimus rerum institutorumque civilium et totius Romanae antiquitatis 
auctor, sed Romanorum gioriae et consilio, quod ceperat, res Romanas Graeca origi- 
ne nobilitandi, nimis inserrions, neque ab opinandi temeritate remotus, Polybii in ver- 
borum structura imitator, Arohaeologiac auteni Romanae, qua Dionysius res ab urbe 
condita usque ad bella Punica gestas illustravit, priores undecim libri exstant, sed de- 
cimus et undecimus minime integri ; et novem libri posteriores temporum injuria in- 
terierunt. 
Dionysii Halicarnassensis aequalis Diodorus Siculus historian! renmi iibique gesta- 
rum condidit, ex plurimoruni auctoi'um et Graecorum et Romanorum scriptis collec- 
tam, quos temere plerumque nulloqxie veri et falsi discrimine sequitur, ordinando et 
disponendo tarn grandi operi impar. Neque absurde inscripsit illud opus bibliothecam 
historical!! /3l€Xio0pi:!]v luropiicriv, C[uadraginta libros complexam, cujus quinque libros 
priores habemus integros, itemque eos qui ab undecimo uumerantur ad vicesimum. 
Flavius Josephus, nobilis Judaeus, genere sacerdotali natus, doetrinae elegantia 
non inter populares solum, sed etiam apud exteros inclaruit. Is gentis suae res gestas 
inde ad ultima meraoria usque ad Neronis tempora, aliasque antiquitatum partes ela- 
boravit. Scripsit enim archaeologiam Judaicam sive aiiti(|uitatum J udaicarum viginti 
libros, de bello Judaico libros septein, contra Ajiionem libros duo quibus de gentis 
Judaicae antiquitate exposuit. 
(70) . Plutarch, vit. M. Anton, cap. 87. 
(71) . Tacit. Anna!, lib. IV. cap. 5. et cap. 23. 
(72) . Sueton. vit. Caligul. cap. 26. 
(73) . Plutarch, vit Sertor. cap. 9. 
(74) . Plin. histor. natur. lib. VI. cap. 27. et lib. VIII. cap. 3. sqq. 
(75) Strabon. geograph, lib. XIV pag. 653. S(|q. et alias. 
(76) Lucian. Macrob. ca}>. 20 
(77) Cicer. ad Attic, lib. II epist. 1, de offic. lib. III. cap. 2 de natiir. deor. lil). 
1. caj). 3. 
(78) Strabon. geograph, lib. XVI. pag. 779. 
(79) Atheii. dipnoso[ihist. lib. IV. pag. 155, c. et aliis locis. 
(80) Plutarch. Syni])os. cap. 8, 9, 3. 
(81) Phot, bibliothec. Cod. 213. 
