zullen, ter vergelijking, de hoeveelheid beschikbare energie bij het 
springen van een bus stellen naast die van 3 kilogram buskruit 
(een hoeveelheid, waarvan het bezit en het vervoer zonder belem- 
mering wordt toegelaten) en naast die welke beschikbaar is bij het 
springen van een stoomketel. Deze laatste is ook van physischen 
aard en zou, bij gelijk volume, met die van een cylinder vergelijk- 
baar worden. Yolgens Sarrau (zie Gey v. Pittius Mil. Speet. 1896, 
pag. 66) is per kilogram buskruit het berekend arbeidsvermogen 
271.000 KGm. Proefondervindelijk is de nuttige arbeid gebleken 
80.000 KGm. Dus representeeren 3 kilogram buskruit een hoeveel- 
heid arbeidsvermogen voor vernieling beschikbaar, dat wij zeker 
boven 240,000 KGm. stellen kunnen. Nemen wij bij een stoomketel 
aan, dat het springen veroorzaakt wordt doordat de stoomspanning, 
uit welke oorzaak dan ook — gestegen is boven de normale grens 
van veiligheid van den ketel — en dat gedurende den korten tijd 
van de ramp geen warmte aan den stoom wordt medegedeeld, zoo- 
dat de uitzetting van den stoom een isentropisch proces is, dan zijn 
begindruk en einddruk, en dus ook begintemperatuur en eindtempe- 
ratuur bekend, en daaruit is, volgens de regels der mechanische 
warmtetheorie, de uitwendige arbeid voor de vernieling beschikbaar 
te berekenen. 
Wij kunnen dat bij een stoomketel, die bij een overdruk van 12 
atmosferen bezwijkt, op 4280 KGm. per kilogram stellen. Vergelijken 
wij dit getal met de berekende 271,000 per kilogram buskruit, dan 
valt het verschil in het oog tusschen de hoeveelheid energie van 
chemischen aard of van physischen. Dat een stoomketel toch ge- 
vaarlijk is, is dus eerst te begrijpen, als men let op het groot aan- 
tal kilogrammen w r ater dat de ketel bevat. Zoo wordt voor een 
ketel, die 1 kubieke meter water bevatten zou, dus voor een ruimte 
die als stoomketel klein is, de berekende energie een getal dat 2 
millioen te boven gaat, zelfs als men de energie die voor de lucht- 
verplaatsing noodig is, aftrekt. 
Een cylinder met tot vloeistof verdicht gas, bevat echter slechts 
weinig kilogram stof, vandaar dat de berekende energie bij het 
springen van een bus, al is die per kilogram grooter dan bij het 
springen van een stoomketel, zeer klein is in vergelijking van een 
zelfs niet grooten stoomketel. Zoo kau de energie voor vernieling 
beschikbaar in sommige bussen tot 13,000 per kilogram stijgen, 
maar daar zulk een bus slechts 4 kilogram bevat, blijft de geheele 
energie ruim beneden die van 3 kilogram buskruit. 
Wij zullen deze berekeningen niet verder voortzetten. Wij hebben 
het bovenstaande slechts aangehaald, opdat overdreven voorstellingen 
