( 72 ) 
veel sterker gebonden worden dan zouten, en van de zouten het 
sulfaat van alkaliën sterker dan het chloruur en het nitraat. 
Opnieuw is dus bevestigd, dat de absorbtieverschijnselen de wet 
van Henry niet volgen, ook al is de geabsorbeerde stof eene zoo- 
danige, die in waterige oplossing sterk geïoniseerd is. 
Als de kolloïden stoffen uit oplossingen absorbeeren, vertoonen 
zij niet de eigenschappen der vaste oplossingen van van ’t Hoff. 
De molekulaire aantrekking tusschen het kolloïd en de molekulen, 
welke uit de oplossing worden aangetrokken, heeft volgens eene 
andere wet plaats. Het schijnt mij merkwaardig toe, dat de absorbtie 
het sterkst zich vertoont bij die stoffen, welke neiging hebben met 
het absorbeerende kolloïd eene scheikundige verbinding naar een- 
voudige molekuul- verhouding te vormen — of anders gezegd : die 
onder andere omstandigheden eene scheikundige verbinding kunnen 
vormen. Zoo bijv. bij het zwavelzuur en het zoutzuur, dat door 
het metatinzuur of het roode mangaandioxyd wordt gebonden. Hoe 
dikwijls gaat dan ook de vorming eener kolloïdale absorbtie-verbin- 
ding aan de omzetting tot eene kristallijne scheikundige verbinding 
vooraf. 
Wanneer ik naga dat voor de absorbtie van water door he 'kol- 
loïdale Si 0 2 , Sn 0 2 , Mn 0 2 , Fe 2 0 3 , Al 2 0 3 enz. in de formule 
Konc. Kolloïed _ ^ 
Konc. Gasphase 
de waarde van K niet konstant door mij gevonden is, maar afhanke- 
lijk van de koncentratie zelve (als de temperatuur standvastig is en 
het kolloïd zich niet modificeert) *), dan zou ik geneigd zijn aan te 
nemen, dat beide verschijnselen eene groote overeenkomst bezitten, 
en naar overeenkomstige wetten plaats hebben. 
Stellen wij ons den hydrogel voor als te bestaan uit halfvloeibare vorm- 
elementen (molenkomplexen), die allengs den vasten toestand naderen, 
naarmate zij water verliezen, en geven wij met Naegeli daaraan 
den naam van micellen, dan mogen wij ook aannemen dat die 
micellen met een wateromhulsel omgeven zijn. Het water daarin 
wordt door de micel sterker aangetrokken dan de aantrekking tus- 
schen twee aangrenzende micellen op elkander bedraagt. Elk der 
opvolgende lagen in dit wateromhulsel is des te sterker aange- 
trokken, naarmate zij dichter bij de miceloppervlakte ligt. 
Als de hydrogel met de waterdampspanning der omgevende ruimte 
*) Zie Zitting van 29 Juni 1894 en van 22 Nov. 1892. Over de ontwatering, 
henvatering en herontwat ering van het kolloïdale kiezelzuur bij 15°. 
