( 81 ) 
Bij de op plaat III fig. 1 afgebeelde bewerking van het calibreereü 
van een thermoelement voor lage temperaturen, zal in den regel 
het bepalen van de geringe verschillen, die in dezen overdruk van 
den stoom bij eenzelfde verdampingssnelheid nog kunnen voorkomen, 
achterwege mogen blijven en zal het meer dan voldoende zijn daarvoor 
van eene eens vooral bepaalde waarde gebruik te maken. Want tegem 
over de storingen en onzekerheden, die bij het bepalen van lage 
temperaturen ook met de grootste inspanning voorshands niet te 
vermijden zijn, komen dergelijke afwijkingen niet in aanmerking. 
Teneinde den afgewerkten stoom te verwijderen, zonder dat daarbij 
drukverschillen of drukslingcringen ontstaan, is door den Heer Blom 
het PI. III fig. 1 en meer uitvoerig plaat III fig. 3 afgebeelde 
toestelletje geconstrueerd, waarin de van boven aaugevoerde stoom 
gecondenseerd wordt door fijne waterstraaltjes, die uit openingen in 
het buisje, b , worden opgespoten. Het buisje kan draaien om de 
toevoerbuis van het koelwater, die aan de waterleiding gekoppeld 
wordt, als as, en rust, opgeheven door den druk van het water, met 
een scherpe punt in het verlengde van de as tegen een glazen 
plaatje. Daar in elk der beide armen een fijne zijdelingsche opening 
is aangebracht, zet het buisje zich als een reactierad in beweging 
zoodra de toevoerkraan geopend wordt. Met zulk een toestelletje, 
dat gemakkelijk overal kan worden opgesteld, kan de stoom vol- 
doende worden gecondenseerd. Bestaat er geen bezwaar tegen het 
aanbrengen van eene wijde buisgeleiding naar een trekschoorsteen, 
op de wijze die Buksen 1 ) heeft aangegeven, dan is deze methode 
echter eenvoudiger. 
De waarden, die de metingen bij nulpunt en kookpunt hebben 
opgeleverd voor den spanningscoëfficient der waterstof, zullen in een 
volgende mededeeling behandeld worden. 
9. Thermo- element Nieuwzilver- Koper. Met dit element zijn door 
Wroblewski de eerste bepalingen van zeer lage temperaturen ver- 
richt. Ook ik heb het als het destyds meest geschikte gekozen, 
waarby ook in aanmerking kwam, dat de weerstand van nieuwzilver 
met de temperatuur weinig verandert. Bij de waarnemingen te 
Leiden is eene methode gevolgd, die zich zeer nauw bij die van 
Wroblewski aansluit. Daardoor bestond de gelegenheid nategaan, 
welke bezwaren zich bij zijne bepalingen hebben kunnen voordoen. 
Het bleek, dat verschillende bronnen van fouten de nauwkeurig- 
heid der metingen in gevaar brengen en dat er bijzondere voorzorgen 
») Wiedem Ann. XXXI, p. 6, 1887. 
