( 95 ) 
Het scheen bijgevolg niet onbelangrijk deze waarnemingen nog tot 
dichter bij de critische temperatuur voort te zetten, om te zien of 
die exponent wellicht nog zou toenemen. 
Yoor zulk een onderzoek scheen juist koolzuur de aangewezen 
stof te zijn, daar zijn critisch punt gemakkelijk te bereiken is, en 
de naburige temperaturen gemakkelijk constant kunnen gehouden 
wmrden. Ook werd reeds door de Yries 6 ) op de wenschelijkheid 
van dit onderzoek gewezen. 
Toestel. — De hierbij gebruikte toestel (Fig. 1) is in hoofdzaak 
dezelfde als die welke bij de vorige proeven werd gebruikt. Eenige 
wijzigingen moesten echter worden aan gebracht wegens de hoogere 
waarnemingstemperatuur, en de groote veranderlijkheid van de hoogte 
van den vloeistofspiegel in de nabijheid van het critisch punt. 
Om eene geschikte waarnemingstemperatuur te verkrijgen, werd 
gebruik gemaakt van een warm-waterbad. Daartoe werd het water 
uit de leiding gezonden door een koperen spiraal, gedompeld in een 
waterbad, dat op constante temperatuur werd gehouden ; in die spi- 
raal kreeg het stroomende water eene temperatuur, die op de ge- 
wenschte hoogte kon worden gebracht door te regelen de snelheid van 
de strooming of de temperatuur van het bad waarin de spiraal lag. 
Het aldus verwarmde water kwam van boven in eene cylindrische 
ruimte tusschen twee glazen buizen, waarvan de binnenste, waarin 
de waarnemingsbuis geschoven was, met stilstaand water was ge- 
vuld. Het water in de binnenste buis werd op die manier langzaam 
verwarmd, en nadat het met het daarlangs stroomende warme water 
in evenwicht was gekomen, vereffende het daarvan de nog mogelijk 
bestaande kleine temperatuurschommelingen. Werkelijk bleek het 
langs dien weg mogelijk te zijn, zelfs tot boven de 30°, de waarne- 
mingstemperatuur, op minder dan 1 /j| graad na, constant te houden. 
Ook was de temperatuur op alle hoogten in het bad dezelfde. 
Ten einde den vloeistofspiegel steeds in het midden van de waar- 
nemingsbuis te kunnen houden, werd deze van onderen open gela- 
ten, en langs eene met kwik gevulde bus van Cailletet met eene 
perspomp verbonden. Het kwik uit de bus werd opgeperst langs 
een nauwe manometerbuis, welke, met de nauwe manometerbuis aan 
het ondereinde van de waarnemingsbuis, door tusschenkomst van 
een stalen capillair en twee met lak vastgekitte koperen buisjes was 
vereenigd. De stalen capillair bestond uit twee stukken, verbonden 
door een stalen kraan, die de waarnemingsbuis afsloot, na het bren- 
gen van het vloeistofniveau op geschikte hoogte, en aldus een toe- 
') loc. cit. p. 44. 
7 * 
