( 104 ) 
tische component ontstaat. De Hr. Wind heeft grootte en teeken 
der te verwachten werking berekend en aldus ook numeriek het 
nieuwe verschijnsel beschreven. 
In het rapport over de verhandeling van den Hr. Wind wordt er 
op gewezen dat het wegblijven van het verschijnsel een diepgaande 
herziening van de theorie der magneto-optische verschijnselen nood- 
zakelijk zou maken. Het was dus van bijzonder belang Dr. Wind’s 
voorspelling op de proef te stellen. Ik heb met behulp van den 
compensator van Babinet dit gedaan. Uit de door den Hr. Wind 
mij welwillend verstrekte berekeningen (zijne verhandeling is nog 
niet afgedrukt) blijkt dat het verschijnsel zóó klein is, dat het ge- 
makkelijk aan de waarneming ontsnappen kan. 
Het bedrag der veranderingen in hersteld azimuth en phasever- 
schil is van de orde van grootte die de waarnemingsfouten hebben. 
Alleen met de uiterste zorg en uit lange waarnemingsreeksen kan 
men hopen iets te zien te krijgen. 
Ik heb 2 volledige reeksen (Reeksen I en II) van metingen met 
den compensator van Babinet verricht. In beide reeksen zijn èn 
de verandering in phaseverschil èn die in hersteld azimuth bij om- 
keering der magnetisatie gemeten. 
Bij deze metingen heb ik niet blootgestaan aan de bekende onbe- 
wuste verzoeking, om datgene te zien, wat men wenscht, (vooral nu 
het zulke kleine grootheden geldt, uiterst gevaarlijk). Ik heb toch, 
eerst nadat in beide reeksen teeken en bedrag van de veranderingen 
in phase en azimuth door mij waren vastgesteld, gezien uit mij toen 
door den Hr. Wind gezonden uitkomsten, dat het teeken en de orde 
van grootte der veranderingen in goede overeenstemming met de 
theorie zijn. De beide reeksen zijn, ook voor zoover eventueele ver- 
wachtingen betreft, onderling geheel onafhankelijk. De wijze van 
opstelling bij Reeks II verschilt voldoende van die bij Reeks I om 
het moeilijk te maken, te voren, zonder nadere overweging, de te 
verwachten uitkomst in te zien. Die overweging over de betrekking 
waarin de resultaten bij de Reeksen I en II moeten staan, werd na 
afsluiting er van, gehouden. 
2. Methode. Zooals reeds gezegd werd, zijn de metingen verricht 
met den compensator van Babinet. Bij de waarnemingen hiermede 
werden de voorzorgen in acht genomen en de hulpmiddelen gebruikt, 
die bij verschillende gelegenheden T ) zijn beschreven. De metingen 
! ) Sissingh, Dissertatie. 1885. 
h Archiv. Neerland. T. 20. 
Zeeman, Archiv. Néerland. T. 27, p. 259. 1893. 
