( 157 ) 
eene vormverandering van het molecuul teweeggebracht wordt, die 
op het smeltpunt invloed heeft. 
Bij de vervanging van waterstof heeft altijd verhooging van mole- 
cuulgewicht plaats en deze schijnt op zióh zelf smeltpuntsverhooging 
teweeg te brengen, hoewel andere invloeden tegelijkertijd en in tegen- 
gestelden zin werkende die zelfs kunnen opheffen. 
Zoo geeft de vervanging van waterstof door de groep OH ] ) en 
door een zuurstofatoom * 2 3 ), door de groep NH 2 3 ) en door een stik- 
stofatoom 4 ) in de meeste gevallen verhooging van smeltpunt, al 
verschilt die verhooging ook naar gelang den stand der ingevoerde 
groep ten opzichte van reeds voorhandene groepen en naar den aard 
der stof waarin zij gebracht wordt. Daarentegen heeft bij ’t ver- 
vangen van waterstof door chloor en door de atoomgroep CH 3 zóó 
dikwijls verlaging van smeltpunt plaats, dat men het, in ’t laatste 
geval althans, bijna voor regel zou kunnen houden dat de groep 
CH 3 waterstof vervangende, gebonden aan zuurstof 5 ) aan stikstof 6 ) 
of aan koolstof 7 ) het smeltpunt doet dalen; ofschoon ook hier naar 
gelang den stand dien zij ten opzichte van andere groepen inneemt 
het tegenovergestelde kan gebeuren. De vorm- of symmetrie veran- 
dering van het molecuul schijnt in dit geval een veel grooter rol 
te spelen dan de molecuulgewichts vermeerdering. Zeer leerrijk is 
in dit opzicht de vergelijking van het malonzuur met zijne alkylderi- 
vaten. Wordt de groep CH 3 inplaats van een waterstofatoom der 
groep CH 3 gebracht, dan verdwijnt deze en de molecuulgewichtsver- 
meerdering kan dan het smeltpunt doen rijzen, tenzij de vormver- 
andering van ’t molecuul dit belet 8 ). Komen drie groepen CH 3 in 
de plaats van de drie waterstofatomen eener groep CH 3 , dan heeft 
steeds verhooging van smeltpunt plaats. 
Met eene vorm- of symmetrieverandering kan ook in verband 
staan een verschijnsel, waarop door spreker in vereeniging met Zincke 
‘) Men vergelijke koolwaterstoffen met alcoholen, éénwaardige alcoholen met meer- 
waardige, aldehyden met zuren, zuren met oxyzuren enz. 
2 ) Men vergelijke koolwaterstoffen met aldehyden en ketonen, alcoholen met zuren, 
zuren met ketonzuren, aminen met amiden, monoketonen met di-, tri en tetraketonen 
3 ) Men vergelijke koolwaterstoffen met aminen, aldehyden met amiden, monaminen 
met diaminen. 
4 ) Men vergelijke koolwaterstoffen met nitrilen. 
5 ) Methylesters en aethers smelten lager dan zuren en phenolen enz. 
6 ) Methylamiden smelten lager dan eenvoudige amiden. 
7) Men vergelijke aldehyden met (2) ketonen en eveneens alcoholen, één- en twee- 
basische zuren en oxyzuren met hunne methylderivaten. 
8 ) B. v. hij aethylesters vergeleken met methylesters, door de verlenging der zijketen. 
