( 217 ) 
Op het eerste gezicht schijnt het mikroskopisch onderzoek van 
hun diameter een zeer groot bezwaar aan te bieden, omdat de 
cellen amoeboïde bewegingen vertoonen. Laat men hen echter drie 
a vier uren bij kamertemperatuur aan zichzelf over, dan nemen zij 
den bolvorm aan. 
Het paardebloed is voor dit onderzoek het meest geschikt. 
Men gaat op de volgende wijze te werk : men laat de roode bloed- 
lichaampjes bezinken en reeds na een half tot een uur kan een 
gele, troebele vloeistof afgepipetteerd worden. Die vloeistof bevat 
bijna alle witte bloedlichaampjes en ook nog eenige roode. De laatste 
zijn in de minderheid, omdat zij reeds grootendeels bezonken zijn, 
wat met de witte bloedlichaampjes niet het geval is. 
Het bleek nu, dat na doorvoering van koolzuur door het troebele 
serum, de bloedlichaampjes aanzienlijk in diameter waren toege- 
nomen. Dit verschijnsel was ook waar te nemen bij vergelijking 
van het natuurlijke arterieele en veneuse bloed. 
De volgende tabel vat de resultaten van een proevenreeks samen. 
Ten einde een indruk te geven van den graad van nauwkeurigheid 
der metingen, heb ik de som der diameters van iedere 25 metingen 
naast elkander geplaatst. Yele dier metingen zijn, evenals bij de 
roode bloedlichaampjes, met groote nauwgezetheid uitgevoerd door 
den Heer J. A. Klauwers, assistent aan mijn laboratorium. 
Paard. 
Diameter van 25 witte bloedlichaampjes, 
uitgedrukt in micra 
Diameter van 100 
witte bloedlichaam- 
pjes in micra. 
Carotisbloed 
221 — 224 — 219,25 — 221,75 
885.25 
Jugularisbloed. 
236 — 233,25 — 232 — 235.50 
937 
Stuwingsbloed. 
239,25 — 235,75 — 235,50 — 237,? 5 
948.25 
Stuwingsbloed 5 min. met 
C0 2 behandeld. 
247,75 — 249 — 244,50 — 243 
984.25 
Carotisbloed met 0 geschud. 
216 — 212,25 — 212 — 213.75 
854 
Het resultaat is niet twijfelachtig: de gemiddelde diameter van 
100 witte bloedlichaampjes is in het jugularisbloed grooter dan in 
het overeenkomstige carotisbloed. Door stuwing neemt de diameter 
toe en bij doorvoering van C0 3 door stuwingsbloed groeit de diameter 
nog meer. Deze uitkomst bevestigt langs mikroskopischen weg het- 
geen bij de roode bloedlichaampjes op een andere wijze werd waar- 
genomen, namelijk een rythmische zwelliug en krimping onder den 
invloed der respiratorische gaswisseling. 
