( 274 ) 
daarvan twee zelfstandige zenuwen : eene dorsale en eene ventrale. 
Volgens eene bekende hypothese van Balfour zouden de spinale 
zenuwen phylogenetisch niet twee wortels, een sensibelen en een 
motorischen gehad hebben, maar slechts een enkelen sensu-moto- 
rischen wortel, die zich in den loop der tijden in tweeën zou heb- 
ben gesplitst. Bij de zenuwen van het hoofd zoude deze splitsing 
uitgebleven zijn. 
In een artikel, in 1882 in de verhandelingen dezer academie ge- 
publiceerd, heb ik deze opvatting bestreden en getracht aan te too- 
nen, dat de zaak veeleer omgekeerd is ; dat de primitieve toestand 
niet was één zenuw met één wortel, die zich naderhand in tweeën 
scheidde, maar dat iedere spinale zenuw oorspronkelijk gerepresen- 
teerd werd door twee geheel gescheiden zenuwen, eene dorsale en 
eene ventrale, die zich secundair vereenigd hebben en daardoor den 
indruk van eene eenheid teweeg brengen. 
Voor deze opvatting voerde ik voornamelijk twee gronden aan: 
1°. Dat bij Amphioxus, en ik had er bij kunnen voegen ook bij 
Petromyzon, dus bij de laagste groepen der gewervelde dieren, waar 
we dus het meest recht hebben een primitieven toestand te ver- 
wachten, in plaats van eene enkele spinale zenuw met twee wortels 
overal twee zelfstandige, geheel gescheiden zenuwen, eene dorsale 
en eene ventrale aanwezig zijn. 
2°. Dat ook bij de hoogere dieren de twee wortels geheel zelf- 
standig worden aangelegd en zich eerst in latere phasen der ont- 
wikkeling met elkaar verbinden. Die verbinding is dus eene gewone 
ansa , eene anastomose van twee zenuwen, die niets met elkaar te 
maken hebben, maar waarvan de vezels zich zoo ineen vlechten, 
dat ze anatomisch niet meer te scheiden zijn. 
Bij de zenuwen van het hoofd, de cerebrale zenuwen, zijn volgens 
deze opvatting, ook bij de hoogere dieren en den mensch, ten gevolge 
van de groote verschuivingen, die bij de ontwikkeling in het hoofd 
plaats vinden, de ventrale en dorsale zenuw niet tot vereeniging 
gekomen. 
Ventrale zenuwen van het hoofd: 
III, n. oculomotorius. 
IV, n. trochlearis. 
VI, n. abducens. 
XII, n. hypoglossus. 
Dorsale zenuwen van het hoofd: 
V, n. trigeminus. 
VII en VIII, n. acustico-facialis. 
IX, n. glossopharyngeus. 
X en XI, n. accessorio-vagus. 
De ventrale zenuwen van hoofd en romp zijn allen myotoom- 
zenuwen ; elke ventrale zenuw verzorgt de spiermassa van een myo- 
