( 275 ) 
toom en geen enkele geeft takken af aan de huid of de slijmvliezen. 
De dorsale zenuwen daarentegen geven de sensibele takken af aan 
de huid en de slijmvliezen, terwijl voor het hoofd kon worden aan- 
getoond, dat ze ook spieren verzorgen, doch spieren, die niet ont- 
staan uit de myotomen maar uit de zijplaten. 
Ik sprak het vermoeden uit, dat ook aan den romp de dorsale 
wortels wel de spieren der zijplaten zouden verzorgen. 
Nu zijn deze spieren aan den romp niet dwarsgestreept, niet 
willekeurig bewegelijk — wat aan het hoofd grootendeels wel het 
geval is — maar glad, ze vormen de onwillekeurig contractiele 
vezels van het vaatstelsel en het darmstelsel met zijn derivaten. 
Wegens de innige verbinding van ventralen en dorsalen wortel was 
het anatomisch niet na te gaan, welke van beide wortels aan den 
romp de gladde spieren verzorgt, maar physiologisch moest dit zijn 
uit te maken. Mijne pogingen, een paar physiologen tot een der- 
gelijk onderzoek over te halen, waren echter te vergeefs. 
Anatomisch kon dit onderzoek alleen geschieden bij Petromyzon 
of Amphioxus, n.1. bij die gewervelde dieren, bij welke de beide 
wortels het geheele leven gescheiden, zelfstandige zenuwen zijn en 
in 1892 gelukte het aan Hatschek 1 2 ) te Praag en aan mij 3 ) om 
bij Amphioxus te vinden, dat dorsale rompzenuwen ook zijplaat- 
spieren innerveeren. Korten tijd daarna publiceerde de physioloog 
Steinach 3 ) te Praag, daartoe opgewekt door het resultaat van 
Hatschek, dat bij den kikker de spieren van het darmkanaal wer- 
kelijk grootendeels door dorsale wortels geïnnerveerd worden, zoodat, 
althans bij den kikker, de dorsale zenuwen van den romp niet 
zuiver sensibel zijn, maar ook enkele motorische vezels bevatten 
voor de spieren der zijplaten. 
Bij hoogere dieren is dit, voor zoover ik weet, nog niet gecon- 
stateerd. Wel hebben hier langs histologischen weg Lenhossèk, 
Cajal en van Gehuchten in de dorsale wortels enkele vezels ge- 
vonden, die niet uit cellen van het spinaalganglion, maar uit cellen 
van het ruggemerg ontspringen, evenals de vezels der ventrale wor- 
tels. Naar analogie met deze zullen die vezels vermoedelijk moto- 
risch zijn, maar bewezen is dit niet. 
9 B. Hatschek, Die Metamerie des Amphioxus uud des Ammocoetes. Verhand- 
lungen der anatomischen Gesellschaft, 1892. 
2 ) J. W, van Wijhe, Ueber Amphioxus. Anatomischer Anzeiger, 1893. 
3 ) E. Steinach, Ueber die motorische Innervation des Darmtractus durch die 
hinteren Spinalnervenwurzelu Lotos, Bd. 14, 1893. (Vorlaufige Mittheilung). 
E. Steinach und H. Wiener, Motorische Eunktionen hinterer Spinalnervenwurzeln. 
Pflüger’s Archiv fiir die gesammte Physiologie, Bd. <50, 1895. (Ausführlicher Bericht)., 
