( 280 ) 
der beide zenuwwortels, die bij de Petromyzonten niet aanwezig is, 
bij de Myxinen tot stand is gekomen en het is mij gebleken, dat 
deze vereeniging geschiedt niet zooals bij de Amphibien, maar op 
dezelfde wijze als bij de Selachiers. 
Wat de hoogere dieren betreft, heb ik getracht de zaak bij embryo’s 
van kippen na te gaan. Op sagittale sneden door embryo’s van 9 
broeddagen was duidelijk te constateereD, dat de ramus communicans, 
de tak naar het sympatisch ganglion, verliep in het septum vóór 
het myotoom, dat door de gemengde zenuw geïnnerveerd werd. Dit 
wijst meer op eene overeenkomst met Amphibien dan met Selachiers 
en Myxinen. 
Het verschijnsel, dat bij eenige groepen van gewervelde dieren 
een dorsale wortel zich vereenigt met de volgende ventrale en bij 
andere groepen met de voorafgaande ventrale, is m. i. een nieuw 
bewijs voor de stelling, dat dorsale en ventrale wortel oorspronkelijk 
geheel zelfstandige zenuwen zijn, die eerst secundair eene verbinding 
hebben aangegaan. 
Ten opzichte van de dorsale zenuwen van het hoofd moet ik 
omtrent den n: trigeminus en den n. accessorio-vagus nog enkele 
opmerkingen maken. 
De n. trigeminus heeft lang gegolden als het type van eene 
spinale kopzenuw. 
Men kan namelijk ook een sensibelen wortel, de portio major, met 
ganglion en een motorischen, de portio minor, onderscheiden. Beide 
wortels verbinden zich tot eene zenuw, die althans ten deele ge- 
mengd is. De overeenkomst met eene spinale zenuw is echter maar 
schijn, want de n. trigeminus wordt in toto als een enkele dorsale 
wortel aangelegd, wiens motorische vezels later een afzonderlijken bun- 
del vormen: de portio minor. Ook verzorgt de n. trigeminus geen 
myotoomspieren, maar enkel zijplaatspieren ; zijn motorische vezels 
zijn dus geen elementen van eene myotoomzenuw of ventrale zenuw. 
De n. accessorio-vagus is, wat den n. accessorius betreft, wel de 
zonderlingste van alle zenuwen van het hoofd. Hij ontspringt toch 
geheel anders als de overige zenuwen, n. 1. tusschen de dorsale en 
ventrale wortels der 5 bovenste halszenuwen en verder naar boven 
tot aan de plaats waar de n. vagus uit het verlengde merg treedt. 
Hij ligt dorsaal van het lig. denticulatum en daaruit zou men ver- 
moeden, dat men met eene dorsale zenuw te doen had; dit wordt 
bevestigd door de ontwikkeling en ook door de innervatie, want een 
der beide spieren, die de n. accessorius bij den mensch verzorgt, de 
m. trapezius, is bij lagere dieren duidelijk eene zijplaatspier. 
De n. accessorius is enkel bij de Amnioten als zelfstandige zenuw 
