( 283 ) 
Graadmeting. — De Heer J. A. C. Oudemans doet eene korte 
mededeeling betreffende den inhoud der vijfde aflevering 
(Abtheilung) van zijn verslag over de triangulatie van Java, 
waarvan de beide laatste vellen onder correctie zijn. 
Terwijl de vierde aflevering gewijd was aan het primaire drie- 
hoekennet, vindt men in de vijfde de resultaten der secundaire 
triangulatie, volledigheidshalve vcreenigd met die der primaire. Yan 
alle driehoekszijden zijn namelijk medegedeeld de azimuthen, aan 
de beide uiteinden, en de afstanden in meters. Hoewel de bedoe- 
ling geweest was, deze afstanden bepaaldelijk in mètres des Archives 
mede te deelen, moesten zij, wegens eene later uitgevoerde bereke- 
ning van den uitzettings-coëfficiënt van den platina-iridiummeter 
No. 27, nog eene kleine correctie ondergaan. 
Aan het eind van deze aflevering zijn nog twee hoofdstukken 
bijgevoegd, het eene betreffende de middelbare correctie, die de met 
universaal-instrumenten van verschillende grootte bepaalde richtingen 
door de vereffening hebben moeten ondergaan ; het andere over de 
coëfficiënten, waarmede de in deze aflevering in meters uitgedrukte 
lengte der driehoekszijden vermenigvuldigd moeten worden om ze uit 
te drukken, d) in Mètres des Archives, b ) in Mètres Internationaux. 
Uit een Dauwgezet onderzoek, waarvan de bijzonderheden in het hoofd- 
stuk worden medegedeeld, heeft spreker afgeleid, dat deze coëfficiënten 
zeer nabij 1,000 002 en 1,000 004 moeten bedragen. Hoewel het 
Comité International te Breteuil, op grond van metingen uügevoerd 
door eene „Commission mixte” aanneemt, dat de twee genoemde 
standaardmeters gelijk zijn, hetgeen echter niet door rechtstreeksche 
vergelijking is gecontroleerd, hebben metingen, door de Nederlandsche 
metercommissie uitgevoerd, tot het besluit geleid, dat er een verschil 
van ten minste twee mikrons moet bestaan, in dien zin dat de 
Mètre International zooveel korter is dan de Mètre des Archives. 
Spreker leest de laatste zinsnede van de aflevering voor, waarin 
de wensch uitgesproken wordt, „dat het Comité International nog 
kunne besluiten eene reeks rechtstreeksche vergelijkingen van den 
internationalen met den archiefmeter bij 0° C. en bij hooge tempe- 
raturen uit te voeren, opdat de onvolkomenheid, die, tot nog toe, 
den arbeid van het Comité mixte aankleeft, worde uit den weg ge- 
ruimd. Het gevaar van het overbrengen der beide meters naar het 
Conservatoire of van den archiefmeter naar Breteuil kan toch geen 
ernstig • gemeende grond tegen deze zoo zeer gewenschte bepaling 
zijn, en thans, nu de kopieën van den internationalen meter reeds 
uitgedeeld zijn, zal de tijd daarvoor, naar te hopen is, wel kunnen 
gevonden worden”. 
