( 294 ) 
en dan droogt men alléén door middel van het geconcentreerde 
zwavelzuur. De anilinedamp wordt dan zeer snel opgenomen. 
Elke proef werd 6 maal herhaald ; daarbij liepen de uitwijkingen 
nooit meer dan 0,1 mM. uiteen, en daar 1 mM. uitwijking gelijk 
is aan 0,03273 mM. water, ben ik zeker van 0,0033 mM. water 
of ± 0,00024 mM. kwik. 
Achtereenvolgens heb ik proeven genomen met oplossingen van 
keukenzout, kalium-hydroxyde en rietsuiker. 
De proeven met de keukenzoutoplossingen (11 in getal) verliepen 
tusschen de concentraties van 1,8317 tot 0,01995 gr. mol. per 
1000 gr. H 3 O ; die met de kalium-hydroxyde-oplossingen (10 in 
getal) tusschen de concentraties van 2,6422 tot 0,01278 gr. mol. 
per 1000 gr. H 2 0 ; die met de suikeroplossingen (7 in getal) van 
1,8821 tot 0,02138 gr. mol. per 1000 gr. H 2 0. 
Bij het keukenzout en het kalium-hydroxyde nam ik hetzelfde 
verschijnsel waar, nl. dat de dampspanningsvermindering sneller 
afneemt dan de concentratie. De i uit de formule van va n ’t Hoff 
_ P 
- — . — (p w dampspanning van zuiver water, p s damp- 
spanning der oplossing, n aantal molekulen der opgeloste stof op N 
molekulen water) wordt dus grooter bij toeneming der concentratie. 
Zoo verliep i bij de proeven met keukenzoutoplossingen bij toe- 
neming der concentratie van 1,4 tot 1,771 en bij die met de kalium- 
hydroxyde-oplossingen bij toeneming der concentratie van 1,5 tot 
2,167. — Deze verschillen zijn veel grooter dan de waarnemings- 
fouten. Bij Na Cl b. v. kan de fout in de kleinste waarde van i 
hoogstens 0,07 en die in de grootste waarde hoogstens 0,001 be- 
dragen. 
Hetgeen hier is waargenomen is geheel in strijd met hetgeen 
men volgens de theorie der electrolytische dissociatie zou verwach- 
ten. Reeds verscheidene waarnemers hadden hetzelfde verloop ge- 
vonden bij grootere concentraties, doch juist omdat de door hen 
gebruikte oplossingen geen zeer verdunde oplossingen konden heeten, 
hechtte men aan het verkregen resultaat niet zeer veel waarde, terwijl 
men aanvoerde, dat de theorie der electrolytische dissociatie alléén 
geldt voor zeer verdunde oplossingen en dat het dus zeer wel moge- 
Jijk was, dat een onderzoek van zoodanige oplossingen het verwachte 
resultaat zou opleveren. Dit kan nu echter naar mijne meening 
niet meer aangevoerd worden, daar de meest geconcentreerde oplos- 
sing 2,6422 en de meest verdunde 0,01278 gr. mol. per 1000 gr. 
water bevatte. 
Bij de proeven met de suikeroplossingen werden voor i met uit- 
