( 299 ) 
aniline- spiegel, om weer spoedig te dalen en opnieuw zich op deü 
kruisdraad te vertoonen. Overeenkomstig resultaat gaf de opheffing 
of de neerlating van het kwikreservoir aan de zijde van Q. Deze 
proeven hebben wij herhaald en nogmaals herhaald, steeds met 
dezelfde uitkomst. 
Toen werd, terwijl het bolletje Q zuiver water bleef bevatten, in 
het bolletje P een oplossing van keukenzout gebracht van ongeveer 
0.5 grammolecule per liter ; het dampspannings verschil gaf een 
standsverschil van ongeveer 25 millimeter in den manometer. De 
kijker van den kathetometer werd weder ingesteld op een der 
aniline- spiegels. Daarna werd wederom het kwikreservoir aan de 
zijde van P opgeheven. De aniline-spiegel keerde volkomen tot 
den kruisdraad terug ; evenzoo wanneer men het kwikreservoir van 
den hoogsten tot den laagsten stand bracht. En ook hier kon men 
de proef zoo dikwijls herhalen als men wilde ; de uitkomst was 
altijd dezelfde. 
Indien men den kijker had ingesteld op een aniline-spiegel en 
daarna aan den kijker met behulp van de mikrometerschroef een 
verplaatsing van V 2 5 m.M. gaf, zag men duidelijk dat kruisdraad 
en spiegel niet meer samenvielen. Wanneer dus de aniline-spiegel 
volkomen tot den kruisdraad terugkeerde, waren wij zonder eenige 
overdrijving er zeker van dat de stand niet V20 m.M. verschilde van 
den vorigen stand. Met zekerheid kunnen wij dus zeggen dat na 
verkleining van het volume der dampmassa de spanning niet ver- 
anderd was met een bedrag overeenkomende met een stands ver- 
andering in den manometer van Vio m.M. Daar nu 1 m.M. van 
den aniline-manometer overeenkomt met ongeveer 1 / 3o m.M. water 
en dus met ongeveer V400 m.M. kwik, is de verandering van de 
spanning minder dan m.M. kwik. Daar de spanning van 
waterdamp bij 0° ongeveer 4.6 m.M. kwik bedraagt, is dus, indien 
bij samendrukking de spanning verandert, het bedrag van deze 
verandering minder dan het Visooo van de oorspronkelijke spanning. 
Men heeft dus alleszins recht te beweren dat waterdamp van 0° 
hetzij boven zuiver water, hetzij boven een zoutoplossing door 
samenpersing geen spanning verkrijgen kan grooter dan de zooge- 
naamde maximum-spanning. 
De proefneming werd nu gewijzigd. Terwijl het bolletje P de 
keukenzoutoplossing bevatte en het bolletje fy water, liet men deze 
beide onderling en ook met den manometer in gemeenschap, eerst ge- 
durende 1 minuut. Dan werd de gemeenschap verbroken en het bolletje 
P met het eene been, het bolletje Q met het andere been van den 
manometer in verbinding gesteld. Binnen de minuut keerde do 
