( 342 ) 
Natuurkunde. — De Heer van der Waals doet eene mededee- 
ling v over de vraag of de molekulair -toestand van het oplos- 
middel invloed heeft op de drukverlaging die opgeloste zouten 
teweegbrengen 1 '. 
De mededeeling van den Hr. Lorentz in de zitting der Akademie 
van 2 Januari jl namens den Hr. Smits, omtrent de uitkomst van 
proeven over de verlaging van de dampspanning van water door 
daarin opgeloste zouten, heeft mij aanleiding gegeven om volgens 
de door mij ontwikkelde moiekulairtheorie voor mengsels *) na te 
gaan, in hoever de molekulair- toestand van het oplosmiddel van 
invloed zijn kan op de waarde voor de dampdrukvermindering, in 
het bijzonder bij uitersten graad van verdunning. Die theorie gaat 
uit van de onderstelling van de juistheid van de regels omtrent het 
evenwicht door Gibbs opgesteld ; en wel in het bijzonder van de 
stelling, dat een gegeven hoeveelheid stof zich bij gegeven tempera- 
tuur in een gegeven ruimte aldus schikt, dat de gezamenlijke waarde 
van de vrije energie een minimum is — en aan de juistheid van 
dat beginsel kan wel niet getwijfeld worden. Yerder wordt in die 
theorie om de waarde der vrije energie voor mengsels te vinden 
evenzeer de juistheid aangenomen van wat wel eens het GiBBs’sche 
paradox genoemd wordt — en dat hierop neerkomt, dat voor een 
mengsel van stoffen in verdunden gastoestand de entropie gevonden 
kan worden door de som der entropieën, die men verkrijgen zou door 
elk dier gassen alleen in die ruimte te denken. Ook aan de juistheid 
van dezen regel kan niet getwijfeld worden. De overeenstemming 
van de theorie met wat de ervaring tot hiertoe heeft geleerd is zoo 
groot, dat afgezien nog van alle redeneeringen die voor de juistheid 
pleiten, twijfel ongeoorloofd schijnt. 
Denkt men het oplosmiddel uit onveranderlijke molekulen saam- 
gesteld, en evenzoo de opgeloste stof, dan kan de uitkomst die voor 
de dampdrukverandering gevonden wordt bij uitersten graad van 
verdunning voorgesteld worden door 
of door 
dp 1 
pdx 1 — x 
1 dp _ 1 
p dn N -f- n 
') Arch. Neerl. T XXIV. 
