( 343 ) 
In de eerste dezer vergelijkingen stelt x voor het aantal molekulen 
der opgeloste stof op een totaal aantal molekulen gelijk aan de een- 
heid. In de tweede N het aantal molekulen van het oplosmiddel 
en n het aantal der opgeloste stof, zoodat 
en 1 — 
' + 
N 
N+~n 
Stelt men dat de opgeloste stof voor splitsing in ionen vatbaar is, 
terwijl men omtrent het oplosmiddel nog de onderstelling van onver- 
anderlijke molekulen vasthoudt, dan moet de door mij ontwikkelde 
theorie uitgebreid worden, op een wijze zooals ik in 1891 (Yersl. en 
Meded. 3 de reeks, Deel YIII) getoond heb — en vindt men als 
limietwaarde van de dampdrukverlaging het dubbele bedrag. Yolgens 
de waarnemingen van deo Hr. Smits, zou dat getal 2 bij uiterste 
verdunning niet alleen niet bereikt worden, maar zelfs bij verder 
voortgezette verdunning van zekere waarde kleiner dan 2, w r eder 
tot nog lagere waarde terugloopen. 
Ik heb mij daarom de vraag gesteld of door nog verdere uit- 
breiding der theorie, door ook voor het oplosmiddel de onderstelling 
van onveranderlijkheid der molekulen los te laten een andere waarde 
dan 2 kan gevonden worden. Reeds enkele aprioristische reden ee- 
ringen maken dit wel onwaarschijnlijk. Er kan op verschillende 
wijze worden aangetoond dat voor die dampdrukvermindering alleen 
de grootte van het molekuul van het oplosmiddel, zooals het in den 
damp voorkomt beslissend zal zijn. Toch heb ik er de voorkeur 
aan gegeven om de waarde van de dampdrukverandering rechtstreeks 
af te leiden en door een voorbeeld te doen zien welke wijziging in 
de waarde voor de vrije energie van een mengsel aangebracht moet 
worden, als men andere molekuulgroepeering vermoedt. Yoor de 
notatie, en om noodelooze herhalingen te vermijden, verwijs ik naar 
mijn arbeid in Arch. Xeerl. T XXIY. Yoor het oplosmiddel zullen 
wij niet de mogelijkheid van splitsing, maar van associatie denken. 
Zoo zal voor oplossingen in water het molekulairge wicht van water 
gelijk aan 18 genomen worden, zooals het voor waterdamp is. 
Denken wij dus een mengsel in gewichtshoeveelheden van m i (1 — • x ) 
en m 2 x ; in molekuulverhouding van 1 — x en x. Door de splitsing 
in ionen verandert x in x — y ongesplitste molekulen eo 2 y ionen, 
en 1 — x in 1 — x — 2z enkelvoudige molekulen van het oplosmiddel 
en * dubbele. Het totaal aantal molekulen is dus 1 + y — z. In 
de formule voor den druk, door de toestandsvergelijking gegeven, 
zal dus zoowel a en b als de factor van T veranderd zijn — en wij 
