( 353 ) 
in de retina gefixeerd. Naar mijne meening is het hoogstwaarschijn- 
lijk, dat de figuur het beeld is van de naar buiten geprojecteerde, 
nog in prikkelingstoestand verkeerende macula lutea en omgeving. 
Nog nauwkeuriger omschieven: het verschijnsel is een entoptisch, 
complementair nabeeld, veroorzaakt door de prikkeling der achter 
den omtrek der macula lutea gelegene percipieerende elementen ; 
dat dit complementaire nabeeld steeds bij elke verlichting violet is, 
is te verklaren, doordat in de omgeving der macula tengevolge van 
de elective absorptie der gele kleurstof, altijd min of meer geel licht 
heerscht. Voor deze onderstelling kan men het volgende aanvoeren: 
1°. Wanneer men het zwarte papier met de spleet bijv. op 
15 cM. afstand van het oog houdt, kan men met een potlood zoo 
ongeveer aangeven, tot hoever de violette lichtlijnen zich uitstrekken, 
en op welk punt zij zich ongeveer zouden snijden. Wanneer men 
op een wit stuk papier twee punten of kruisjes teekent op den- 
zelfden afstand van elkander als de horizontale of lengte- doorsnede 
der violette figuur bedraagt, en w T anneer men dan (het oog op den- 
zelfden afstand, van 15 clvl. van het papier verwijderd) het eene 
punt fixeert, dan verdwijnt het andere. Yan deze beide punten of 
kruisjes valt derhalve het beeld van het eene in de fovea centralis 
en van het andere in den blinden vlek. 
2°. Het door Zeeman waargenomen verschijnsel, dat de licht- 
lijnen altijd violet zijn, of men geel, wit of ander licht gebruikt. 
Het is toch bekend dat de macula lutea haar naam te danken 
heeft aan hare gele kleur Wit licht moet derhalve een violet 
nabeeld opwekken. Dat geel licht de violette kleur van het ver- 
schijnsel het schoonst doet zien, kan ons niet verwonderen. Dat 
alle niet volkomen zuiver roode, blauwe of andere spektraalkleuren 
het verschijnsel eveneens te voorschijn roepen, hoew T el veel zwakker, 
is begrijpelijk. Dat het echter met zuiver spektraalblauw nog te 
zien zoude zijn, laat zich niet goed verklaren. Terwijl het dus 
waarschijnlijk is, dat de macula lutea en in het bijzonder hare gele 
kleur, het verschijnsel kan verklaren, wijst toch de onder 1°. be- 
schrevene waarneming op nog samengestelder verhoudingen ; de 
macula lutea toch strekt zich niet uit tot aan den blinden vlek. 
Wanneer de macula lutea alleen de elliptische lichtfiguur niet kan 
verklaren, ofschoon beide (macula lutea en lichtfiguur) overeenstem- 
men in vorm en stand, ook bij veranderde houding van het hoofd, 
wat kan dan het optreden der lichtlijnen veroorzaken? Zooals be- 
kend is, heeft Bergmann waargenomen, dat twee bundels zenuw- 
vezelen van uit de papilla nervi optici als dikkere strengen boog- 
vormig naar de macula lutea verloopen en deze aan de boven- en 
