( 363 ) 
tenemen. Zoodra de lichaamsgrootte zekere, niet in alle groepen 
gelijke mate overschrijdt, treden plooiingen der hersenschors op. 
Daardoor wordt een zekere, overbodige verspilling van materiaal en 
eene in den regel niet voordeelige vergrooting van den schedel ver- 
meden. Yan andere behoeften van het organisme schijnt het dan 
aftehangen, hoever die plooiing gaat. 
Langs een geheel anderen gedachtengang als Brandt en Snell 
is Dr. Dubois er eveneens toegekomen, om verband te zoeken tus- 
schen het hersengewicht en de grootte van het lichaamsoppervlak, 
hetgeen nu door den Schrijver op zeer scherpzinnige wijze nader 
wordt uiteengezet. Het is niet goed mogelijk hiervan een kort 
overzicht te geven, zonder gevaar te loopen, zijn uiterst belangrijk 
betoog te verminken. Daarom zij hier alleen het besluit vermeld 
waartoe de Schrijver gekomen is. Bij dieren, die in lichaamsgrootte 
gelijk zijn, hangt de hoeveelheid der hersenen af van de mate van 
samengesteldheid, welke zij bereikt hebben. In dezelfde verhouding 
als de samengesteldheid der hersenen toeneemt, vermeerdert echter 
ook de massa, het gewicht daarvan, met andere woorden, de cepha- 
lisatie van het centraal zenuwstelsel neemt toe, zoowel in qualiteit 
als in quantiteit. Alleen de quantitatieve cephalisatie is voorloopig 
eenigermate onder cijfers te brengen en de Schrijver heeft dan ook 
getracht de verhouding van het gewicht der hersenen tot de grootte 
van het lichaam bij de zoogdieren onder eene mathematische for- 
mule te brengen, door namelijk den relatie- exponent te berekenen, 
die de uitgebreidheid der betrekking met de buitenwereld helpt 
uitdrukken. 
Door gebruik te maken van de door Weber medegedeelde en 
gedeeltelijk ook aan anderen ontleenle cijfers cn van enkele nieuwe 
gewichtsbepalingen heeft Dr. Dubois nu dien relatie-exponent bere- 
kend en gevonden, dat de waarde daarvan altijd beneden den 
somatischen factor van Snell blijft, maar daarvan niet veel afwijkt. 
Dat zijn relatie-exponent iets beneden den somatischen exponent 
van Snell ligt, verklaart hij uit de sterkere ontwikkeling en de 
grootere dichtheid van het perceptief oppervlak, bij kleinere zoog- 
dieren. Het is dus werkelijk de grootte van het perceptief zintuigs- 
oppervlak, die de hoeveelheid in de hersenen bij gelijke organisatie 
bepaalt. 
In hooge mate belangrijk zijn de uitkomsten bij Yledermuizen 
verkregen. Alle tot deze groep van zoogdieren behoorende verte- 
genwoordigers staan op zeer lagen trap van hersenorganisatie, zij 
zijn verder aan elkander zeer nauw verwant, zoo als b. v. blijkt 
uit hun zeer gering ontwikkeld gezichtszintuig en hun zeer krachtig 
25 * 
