( 384 ) 
Aardkunde. — De Heer Verbeek biedt aan, namens het Ministerie 
van Koloniën, één exemplaar in het Nederlandsch en één in 
het Fransch van het werk, getiteld: „Geologische Beschrij- 
ving van Java en Madoera,” door Dr. R. D. M. Verbeek en 
R. Fennema in 2 deelen met atlas, en geeft naar aanleiding 
daarvan een „ Overzicht der op Java voorkomende formatie' s.” 
Op het eiland Java zelf komen geen oudere gesteenten dan cre- 
taceische voor, op de nabijgelegen Karimoendjawa-eilanden echter 
kwartsieten en kleischiefers, die, even als de gesteenten van Bangka 
en Billiton, waarschijnlijk palaeozoïsch zijn. Verder vindt men op 
Java oud-tertiaire lagen met nummulieten, orbitoïden met rechthoe- 
kige mediaankamers, en alveolinen; de jong -tertiaire lagen, die de 
groote dikte van 6000 meter bezitten, zijn van de oud-tertiaire ge- 
scheiden door het ontbreken van nummulieten en het optreden 
van orbitoïden met spatelvormige mediaankamers. De lagen, die 
naar hunne ligging, in drie étage’s of afdeelingen kunnen gescheiden 
worden, bevatten bijna alle gruis van oud-mioceene eruptiefgesteenten, 
namelijk andesieten en bazalten. 
Onder de eruptiefgesteenten vindt men in de krijtformatie diabaas , 
gabbro en kwartspor fier iet, in de oud-tertiaire formatie eveneens 
gesteenten die nog een oud karakter dragen en volkomen overeen- 
komen met diabazen en diorieten uit veel oudere lagen in Europa. 
De mioceene eruptiefgesteenten daarentegen hebben een jonger uiter- 
lijk en behooren tot andesieten en bazalten. 
De vulkanen , 121 in aantal, wanneer men de vulkanische eilan- 
den in Straat Soenda mederekent, ontstonden reeds in den jong- 
tertiairen tijd, maar werden hoofdzakelijk door uitwerping van stoffen 
rondom een centrum, den krater, in de kwartaire periode opge- 
bouwd. Sommige zijn in de tegenwoordige periode nog werkzaam, 
van 14 dier vulkanen zijn in historischen tijd uitbarstingen bekend. 
Vijf der vulkanische kegelbergen bestaan uit leuciet- en nephelien- 
gesteenten; al de overige uit andesiet en bazalt, benevens zeer 
ondergeschikt obsidiaan en puimsteen. 
De kwartaire sedimenten bestaan bijna geheel uit vulkanisch gruis, 
meestal in horizontale lagen, gedeeltelijk als zoetwatervormingen, 
gedeeltelijk als marine afzettingen. 
De alluviale of novaire vormingen ten slotte, bestaan uit de jongste 
aanslibbingen der rivieren en der zee, zand en klei, verder koraal- 
kalk, vulkanische uitwerpselen, en enkele andere. 
De Heer Verbeek vertoont hierbij eene geologische overzichts- 
kaart van Java, behoorende bij het pas verschenen werk „Geologi- 
