( 423 ) 
spoor ontdekt is; zij zouden met de glasfabrikatie bekend moeten 
geweest zijn, en voor hun produkten juist een buitengewoon moeilijk 
smeltbaar mengsel uitgekozen hebben. Het eene is al even onwaar- 
schijnlijk als het andere. 
Daar hiermede de aardsche bronnen voor deze lichamen uitgeput 
zijn, blijft er, volgens spreker, niets anders over dan aan te nemen, 
dat ze van buitenaardschen oorsprong zijn. Ze wijken echter zoozeer 
af van de meteorieten, dat ze dan zeker een anderen oorsprong dan 
deze lichamen hebben, en daardoor wordt het ook waarschijnlijk dat 
ze niets te maken hebben met vuurkogels, vallende sterren en 
kometen. 
Door de groote overeenstemming die onze verschillende glaskogels 
onderling vertoonen, en die voor hen alle duidelijk op één en de- 
zelfde bron wijst, zijn zij ook niet te beschouwen als afzonderlijke 
stofdeeltjes, die op zich zelf een loopbaan om de zon beschreven, 
en zóó dicht tot de aarde naderden dat ze door dit lichaam werden 
aangetrokken en op aarde vielen. In die laatste gevallen zou men 
bovendien verwachten de glaskogels, evenals de meteorieten, van 
tijd tot tijd nog te zien vallen, terwijl wij hier blijkbaar met een 
verschijnsel te doen hebben dat in de kwartaire periode plaats had 
en daarna ophield. 
De eenige mogelijkheid is daarom, volgens spreker, dat die licha- 
men uitgeworpen zijn door de vulkanen van de maan. De werk- 
zaamheid der maan die in vroegere perioden, blijkens de talrijke 
grootere en kleinere kratertjes, zeer belangrijk geweest is, is tegen- 
woordig zeer gering, en dit zou geheel in overeenstemming zijn met 
het optreden der glaskogels in lagen eener vroegere periode. 
Een lichaam dat door de maan wordt uitgeworpen met eene snel- 
heid zal niet meer op de maan terugkeeren, indien v=.[/2gr\ 
hierin is g de versnelling der zwaartekracht op de oppervlakte der 
maan, en r de straal van de maan; g = 1.61, en r = 1742000 meter, 
waaruit volgt : v = 2368 meter, eene snelheid die maanuitwerpselen 
zeer wel bezeten kunnen hebben en waarschijnlijk niet grooter is 
dan de snelheid der Krakatau-uitwerpselen van 1883. Tegenstand 
der lucht behoeven wij hier niet in aanmerking te nemen, omdat 
de maan geen atmosfeer bezit 1 ). 
Maar al komt een dergelijk uitwerpsel niet meer op de maan 
terug, daarom komt het nog niet op aarde terecht. De maan be- 
weegt zich om de aarde, en het uitgeworpen projectiel bezit dus 
') Om het punt te bereiken waar de aantrekking van maan en aarde gelijk is, is 
reeds eene iets kleinere snelheid, namelijk «? == 2316 meter, voldoende. 
