( 430 ) 
ladingsbatterij dat die toonverhooging bij bet gesprokene woord niet 
plaats vond, daar men anders niets zou hebben kunnen verstaan. 
Daar dit zonderlinge verschijnsel zich bij condensator No. 1, waar- 
van de isolator uit postpapier bestond, niet voordeed, lag het voor 
de hand de verklaring te zoeken in een werking van of in den isolator. 
De oorzaak van het verschijnsel ligt m. i. in het indringen der 
telefonische ladingen in den isolator, waardoor de condensator na het 
ophouden van het potentiaalverschil in den inductieklos nog eenige 
lading behoudt of terugkrijgt. 
Wij zullen eenvoudigheidshalve de lading van den condensator 
positief noemen, wanneer de even blaadjes positief zijn geladen en 
de oneven negatief. 
Nemen we aan, dat ten gevolge van het spreken voor de micro- 
foon de inductor op een zeker oogenblik een sterke positieve lading 
naar den condensator zendt. Een gedeelte dier lading zal dan in 
de blaadjes paraffinepapier dringen. Wanneer er nu een oogenblik 
later een zwakke negatieve lading naar den condensator gaat, dan 
zal het positieve ladingsresiduum van den vorigen inductiestoot tegen- 
over die zwakke negatieve lading de rol van een permanente (pola- 
riseerende) lading vervullen. Wanneer nu deze negatieve lading 
den condensator bereikt, dan zal die lading niet ten gevolge hebben, 
dat de blaadjes tin zich weer naar elkaar toe bewegen (wat voor 
het verkrijgen der octaaf noodzakelijk is) maar zij zal alleen een 
vermindering der positieve residueele lading veroorzaken, waardoor 
de blaadjes zich uit elkaar zullen bewegen. 
Dit ladingsresiduum vervult hier dus geheel dezelfde rol als de 
permanente lading van den condensator door een batterij l ). 
Bij de stemfluitproef hebben we een heel ander geval. Daar zijn 
alle opeenvolgende ladingen, behoudens verschil van teeken, volko- 
men aan elkaar gelijk, en de tijd, die tusschen 2 elkaar volgende 
ladingen verloopt, is steeds dezelfde. Is nu de eerste lading bv. 
positief, dan zal daarvan een klein gedeelte in het paraffinepapier 
dringen en, nadat de impulsie in de lijn heeft opgehouden, als 
ladingsresiduum achterblijven. Komt er nu een volgend oogenblik 
een even groote negatieve lading op den condensator, dan zal deze 
de residueele positieve lading omkeeren, dus in een negatieve ver- 
anderen. Er zal dus bij aankomst dezer negatieve lading weer een 
beweging der blaadjes naar elkaar toe plaats vinden en bijgevolg 
zal de condensator 2 geheele trillingen maken terwijl de microfoon 
er slechts 1 maakt. 
’) Vergel. mijn opstel p. 89—90 en p. 92. 
