( 471 ) 
toe slechts, onmiddellijlc nadat het vermengen met het antibacterieel 
serum heeft plaats gehad, zooveel er van in 5 cc bouillon te brengen, 
als later na 5 uren in 5 cc bouillon zal gebracht worden. Hierbij 
wordt aangenomen, dat het korte samenzijn van de bacteriën met 
anti-bacterieele stoffen hun geen nadeel heeft gedaan. Is men daar- 
voor wel bevreesd, dan kan men de bacteriëncultuur, in plaats van 
met het anti-bacterieele serum, ook vermengen met dezelfde hoeveel- 
heid bouillon en dan onmiddellijk daaruit in 5 cc bouillon enten. 
ad. 2. Wenscht men na te gaan, in welke van twee serumsoorten 
de bacteriën zich het krachtigst ontwikkelen, of, wat hetzelfde is, 
welke vertraging de eene vloeistof in vergelijking tot de andere uit- 
oefent, die men als de normale beschouwt, dan meet men weer 
twee gelijke hoeveelheden af en vermengt die met gelijke hoe- 
veelheden der bacteriën- cultuur, plaatst de mengsels in den broed- 
oven en wacht, totdat zich in beide een cultuur heeft ontwikkeld. 
"Waren de twee vloeistoffen volmaakt helder en weken ze weinig 
in kleur van elkander af, dan kon reeds met het bloote oog gezien 
worden, in welke vloeistof zich de meeste bacteriën bevonden. Men 
zou nu een gelijke hoeveelheid der beide vloeistoffen kunnen centrifu- 
geeren en het volumen der daarin aanwezige bacteriën kunnen ver- 
gelijken. Met het oog op een eventueele lichte troebelheid van een 
der sera en een mogelijken verschillenden invloed der beide vloei- 
stoffen op de beziiikingssnelheid, en tevens op de mogelijkheid, dat 
ook afgestorven bacteriën aanwezig zijn, verdient het aanbeveling, 
uit de laatst verkregen culturen, -gelijke volumina te enten in even 
wijde buisjes met 5 cc bouillon en van de dan verkregen culturen 
hetzelfde volumen te centrifugeeren. 
Yóór het centrifugeeren kan men door vergelijking der bouillon- 
culturen reeds zien, in welke richting de centrifugeer- proef zal uit- 
vallen. Waar de cijfers niet nauwkeurig behoeven te zijn en 
inzonderheid daar, waar slechts een qualitatief onderzoek verlangd 
wordt, kan men met zulk een vergelijking van de troebelheid der 
bouillon- culturen volstaan. Men kan ook voor een globale verge- 
lijkende bepaling van het volumen der bacteriën, de sterkste cultuur 
met zooveel bouillon verdunnen, totdat een troebelheid ontstaat, over- 
eenkomende met die der zwakke cultuur. 
Het spreekt van zelf, dat de beide sera, die men vergelijkt een 
vertragenden invloed op de ontwikkeling zullen kunnen uitoefenen, 
wat zij trouwens meestal doen, en dat men, als vloeistof van ver- 
gelijking kan kiezen een serum, waarvan de alexinen door verwar- 
ming op 55° gedood zijn. 
