( 477 ) 
overgelaten om te stollen en serum af te scheiden. Daarna werd 
de jugularis 10 minuten dichtgedrukt en werd weer in 2 fiesschen 
bloed ontlast. 
Met groote duidelijkheid bleek nu het serum van het stuwingsbloed 
een veel sterker anti-bacterieel vermogen te bezitten dan dat van het 
normale jugularisbloed. 
Dit stemt volkomen overeen met de pathologisch-anatomische 
waarnemingen van Rokitansky 1 ), dat zich bij chronische klap- 
vliesgebreken, waarbij zooals bekend is een hooge mate van veneuse 
stuwing optreedt, geen tuberculose ontwikkelt. Tal van patholoog - 
anatomen en interne clinici van naam, — - ik noem slechts Bamberger, 
Traube, Quincke, — hebben op grond van uitgebreide ervaring 
deze stelling onderschreven. Daarentegen geeft pulmonaal-stenose 
een frappante voorbeschikking voor long-tuberculose. Men leest bij 
Frerichs : Die Lungentuberculose ist das gewölmliche Ende bei 
Krankheiten der Pulmonalarterie 2 ). Ook dit stemt met mijn vroegere 
waarnemingen overeen ; immers onder zulke omstandigheden vond 
ik steeds het alkaligehalte van het bloedvocht afgenomen 3 ). 
Bier 4 ) heeft, geleid door de genoemde pathologisch-anatomische 
en klinische ervaringen, met groot succes de behandeling van tuber- 
culose der ledematen door kunstmatige veneuse stuwing beproefd, 
en tal van chirurgen 5 ) hebben over deze methode een zeer gunstig 
oordeel uitgesproken. Toepassing van kunstmatige actieve hyper- 
aemie daarentegen gaf hem slechte resultaten. 
Een verklaring zijner uitkomsten heeft Bier niet gegeven. Wel 
denkt hij aan een insluiting der bacteriën in het bindweefsel, dat 
tengevolge van kunstmatige, veneuse stuwing zou gevormd worden, 
maar zelf schijnt hij aan die verklaring niet veel beteekenis te 
1) Med. Jahrbücher d. K. K. Oesterr. Staates. Band XXVI, Wien 1838, S. 417. 
2) Wiener Med. Wochenschr. 1853, No. 53, S. 635. 
3 ) Onderzoekingen over de lymph. 1. c. 
4 ) A. Bier. Betiandlung chir. Tuberculose d. Grliedmaassen mit Stauungshyperamie. 
(Festschr. f. v. Esmarch, Kiel u. Leipzig, 1893). 
Weitere Mittheilungen über die Bebandl. chir. Tuberculose mit Stauungshyperamie. 
(Arch. f. Klin. Chir. Bd. 48. 1894. p. 306). 
5 ) C. Wagner. Erfolg d. Behandl. v. Knochen- und Gelenktuberculose d. Extremi- 
teiten mit Stauungshyperamie nach Bier (Inaug. Dissert. Breslau 1894). 
Mikülicz. Zur Behandl. d. T uberculose mit Stauungshyperamie nach Bier. (Centralbl. 
f. Chir. No. 12. 1894). 
Miller. Note on Bier’s new method of treating strumons diseases of the extremitie 
by passive congestion. (Edinburgh Med. Journal. February 1894.) enz. enz. 
33 * 
