( 478 ) 
hechten. Ongetwijfeld zal zij, althans voor een deel, wel gezocht 
moeten worden in de door venense stuwing veroorzaakte vermeer- 
dering van het diffusibel alkali. 
Intusschen zou de opmerking kunnen gemaakt worden, dat bij 
plaatselijke tuberculose zich de bacteriën toch in de lymphspleten 
en in de weefsels bevinden, doch niet in de bloedbaan, en men zou 
zich de vraag kunnen stellen of dan , bij veneuse bloedstuwing , be- 
halve vermeerdering van het anti-bacterieel vermogen van het bloed- 
vocht , ook een stijging van dat van het weefselvocht plaats grijpt. 
Om deze vraag te beantwoorden prepareerde ik het halslymphvat 
van een kalfje en ving daaruit de lymph op bij vrije en bij dicht- 
gedrukte jugularis, doch steeds bleek, dat de stuwingslymph een 
geringer anti-bacterieel vermogen bezat dan de normale. Tot op 
zekere hoogte kon ik met dit resultaat tevreden zijn, want ik had 
vroeger gevonden bij ' het paard *), en thans bij het kalf werd dit 
bevestigd, dat de lymph, welke afvloeit bij veneuse stuwing, veel 
minder alkali bevat dan normale lymph. Aan den anderen kant 
scheen het echter, dat, al mocht bij veneuse stuwing het bloedserum 
in anti-bacterieele kracht stijgen, dit niet het geval was met het 
weefselvocht. Bij nadere overweging echter werd het mij duidelijk, 
dat het niet aangaat de lymph, welke bij veneuse stuwing uit een 
lymphfistel vloeit, gelijk te stellen met die, welke onder den invloed 
van veneuse stuwing de weefsels drenkt. 
1°. Bevat de stuwingslymph, terwijl zij in de weefsels is, veel 
meer C0 2 dan wanneer zij uit de lymphfistel is gevloeid;; en nu moge 
ook iets dergelijks blijken bij vergelijking van de normale lymph, die 
in de weefsels vertoeft met de normale lymph, welke uit de lymphfistel 
vloeit, toch zal stuwingslymph bij afvloeiing uit het fistelbuisje relatief 
meer koolzuur verliezen en dus in diffusibel alkali-gehalte afnemen 
dan de normale. Ik heb mij daarvan overtuigd door het alkali- 
gehalte van lymph, welke op normale wijze uit een lymphfistel 
afdroppelde, te vergelijken met die, welke uitvloeit nadat de lymph- 
fistel eenigen tijd gesloten was geweest. In beide gevallen werd de 
lymph onmiddellijk in alkohol opgevangen, ten einde den overgang 
van diffusibel in niet-diffusibel alkali geheel te beletten. En nu bleek, 
dat de tweede lymphsoort meer diffusibel alkali bevatte dan de eerste. 
Dezelfde proef werd herhaald met lymph, welke bij veneuse stuwing 
afvloeide, en ook nu was het duidelijk, dat de lymph, welke eenigen 
tijd niet had kunnen afvloeien, veel meer diffusibel alkali bevatte dan 
die, welke op normale wijze afdroppelde. Maar tevens bleek, dat het 
x ) Onderzoekingen over de lymph. Verh. d. Kon. Akad. v. Wetensch. 1893. 
