( 479 ) 
verschil in het diffusibel alkaligehalte van het laatste paar lymphsoorten 
grooter was dan van het eerste paar. In volkomen overeenstemming 
daarmede gedroeg zich ook het anti-bacterieel vermogen. Zonder hier 
nauwkeurig in te gaan op de wijze van proefneming, wil ik toch 
opmerken, dat om het anti-bacterieel vermogen te bestudeeren, ik 
de lymph opving in zeer kleine buisjes die, om het ontsnappen van 
CO 2 tot een minimum te reduceeren, zoo spoedig mogelijk met een 
stopje werden gesloten. 
2°. Gaat de pathologische veneuse stuwing, die eenigen tijd heeft 
geduurd, bijna altijd gepaard met het optreden van oedeem, en deze 
oedeemvorming ontstaat niet alleen, omdat er meer lymph gepro- 
duceerd wordt, maar ook zooals voor twee jaar door mij werd in het 
licht gesteld 1 ), door bemoeilijking van den lymph-afvoer. Dat onder 
deze omstandigheden de lymph een aanzienlijke hoeveelheid koolzuur 
opneemt, ligt voor de hand, en ik heb mij er van overtuigd, dat 
in de lymph evenals in het serum, koolzuur in staat is, diffusibel 
alkali vrij te maken. 
3°. Zijn er gevallen van veneuse stuwing, waarbij dezelfde oorzaak, 
welke de afvloeiing van veneus bloed vertraagt, ook de afvloeiing 
der lymph direct belemmert. 
Experimenteel kan men dezen toestand gemakkelijk te voorschijn 
roepen door om den poot van een hond een ligatuur te leggen. Deze 
drukt dan de venae en belemmert tegelijkertijd de afvloeiing der 
lymph. Weldra ontstaat er oedeem. Wanneer men nu een weinig 
hiervan onder de noodige voorzorgsmaatregelen opvangt, en tevens 
een weinig lymph verzamelt uit een lymphvat van den overeenkom- 
stigen normalen poot, en men vergelijkt beide lymphsoorten uit een 
bacteriologisch oogpunt, dan vindt men, dat de oedeemlymph een 
veel grooter anti-bacterieel vermogen bezit dan de normale. 
En hoe voerde Bier zijn methode uit? Op dezelfde wijze: Hij 
omsnoert de extremiteit boven den tuberculeuzen haard en wel zoo 
krachtig, dat er oedeem optreedt. 
Uit het bovenstaande is men dus gerechtigd het besluit te trekken , 
dat veneuse stuwing , zoowel intra- als extravasculair , een krachtige 
anti-bacterieele werking uitoefent. 
Maar de eigenschap van C0 2 , om alkali uit de albuminaten vrij 
te maken, treedt niet alleen te voorschijn bij veneuse stuwing, ook 
bij onsteking doet zij zich gelden. 
Gelijk bekend is, heeft spoedig nadat de ontsteking is ingetreden, 
Stauungshy drops und. Resorption. Virchow’s Archiv. B. 141. S. 39S. 1895. 
