( 18 ) 
Kleine veranderingen in de positie van het Apex en in de prae- 
cessie- constante kunnen deze verdeeling der positiehoeken niet veel 
gunstiger maken. Het schijnt dringend noodig dat de E. B. van 
een zoo groot mogelijk getal sterren uit deze streek van den hemel, 
ook met behulp van andere bronnen dan den catalogus van Br adley, 
worden onderzocht. 
Eerst wanneer dit geschied is, zal een tamelijk afdoend resultaat 
voor de snelheids-verdeeling mogen worden verwacht. 
Pliysiologie. — De Heer Engelmann handelt: „ over reciproke en 
irreciproke jeleiding van prikkels in spiervezels , met het oog 
op de theorie der hartsbeweging ”. 
Terwijl onder normale voorwaarden de prikkel tot contractie zich 
in het hart even gemakkelijk van de kamer naar de voorkamer als 
omgekeerd voortplant, komen er, vooral bij het afsterven en onder 
invloed van vergiftiging, gevallen voor, waarin het geleidmgsvermo- 
gen in de eene richting opgeheven, in de andere behouden is, of 
waar althans de geleidingssnelheid in beide richtingen belangrijk 
verschilt. Dan eens is de peristaltische, dan eens is de antiperistal- 
tische geleiding beter. 
Men heeft van dit verschijnsel noch op grond der oude, noch 
op grond der nieuwe, door spreker verdedigde theorie der hartswer- 
king, eene verklaring kunnen geven. Berust de voortplanting der 
irritatie door het hart, zooals spreker met Gaskell e.a'. meent, uit- 
sluitend op spiergeleiding, dan ligt het bezwaar daarin, dat volgens 
alle tot dusver bekende feiten de geleiding in spieren (evenals in 
zenuwen) in beide richtingen steeds even gemakkelijk gaat. 
Dit bezwaar nu meent spreker te kunnen opheffeu, door uit te 
gaan van het feit, dat het irritatieproces en de prikkelbaarheid in 
de verschillende deelen der geleidende spiermassa van het hart fei- 
telijk niet dezelfde zijn. De voorkamervezels verschillen morphologisch 
en physiologisch van de kamervezels en beiden van de verbindende 
„blokvezels” tusschen voorkamer en kamer. 
Slechts wanneer de geleidende deeltjes overal langs de baan dezelfde 
zijn en dus ook het physiologisch proces, dat zich als prikkel voort- 
plant, in de op elkander werkende deeltjes kwalitatief en kwantita- 
tief identisch is, zal de prikkel steeds even gemakkelijk van het eene 
deeltje naar het andere, als omgekeerd moeten kunnen voortschrijden. 
Anders, waar, zooals aan de grens van kamer en voorkamer, drie 
soorten van spierelementen van verschillende eigenschappen met 
elkander in aanraking zijn. 
