( 64 ) 
velzuur wel een dertigtal zwavelzuren van verschillende sterkte ge- 
bezigd zijn (zie vei slag 1892). 
De figuur geeft de isothermische lijnen van ont-, lier- en heront- 
watering (p. c.) aan (de piezo-migmen zou men ze kunnen noemen) 
voor een monster A] verscli, en voor een monster A 7 1 jaar oud, 
welk laatste monster de grootste verschillen met verscli bereide Ai 
opleverde. 
I. De Hydkogel A x . 
De geleiige glasachtigdoorschijnende klompen bevatten oorspron- 
kelijk ± 100 (ja zelfs tot 120) Mol. H 3 O op 1 Mol. Si 0 2 ; dit 
water is grootendeels in het weefsel ingesloten. Door eene krachtige 
persing tusschen twee poreuse aarden platen wordt het gehalte terug- 
gebracht op ± 20 Molee. De gelei is dan reeds veel steviger gewor- 
den. De verdere veranderingen hij de ontwatering van eene gelei 
tot een hard glas beschreef ik reeds vroeger (Verslag 1892 bladz. 
68, 69). Bij een gehalte van ± 6 I1 3 0 is de gel reeds hard eu tot 
fijn poeder te wrijven. 
Ontwatering . De lijn is niet aaneengesloten, maar vertoont twee 
richtingsveranderingen ; ik noem de stukken /?, a/9, a (zie de fig.). 
liet eerste met nauwkeurigheid bepaalde punt ligt bij 12.2 mm. (dus 
V 3 mm. beneden maximum dampspanning bij 15°) waarbij de samen- 
stelling is : Si 0 2 ± 6 H 3 O. Omtrent de op A ft bepaalde punten zij op 
gemerkt, dat zij de samenstelling aangeven wanneer het waterverlies, 
in den regel na enkele dagen blootstelling aan eene bepaalde damp- 
spanning, in ééne week beneden 0,1 H 2 O gedaald is. Bij voort- 
gezette blootstelling aan dezelfde dampspanning wordt dat verlies 
steeds geringer, zoodat het geheele verdere verlies na een jaar slechts 
naar gelang dat de druk lager is, 0,5 tot 0,15 H 2 0 bedraagt J ) — zoo 
bijv. in eene proef bij 12,2 en bij 11,6 mm. 0,5 en 0,3 H 3 0 na een 
jaar; daarna bleef het gewicht l l / 3 jaar standvastig. Op de lijnen 
Aa/9, A a, en de lijnen Z hieronder behandeld, stellen de bepaalde 
punten standvastige waarden voor. De lijn Aft | heeft een lang- 
zaam dalend verloop; doch neemt de helling allengs toe. Tusschen 
ongeveer 6 en 5,5 mm. en een gehalte van 1,8 — 1,7 PI 3 O heeft eene 
verandering plaats, die ik voortaan den omslag zal noemen. Het 
heldere glas wordt troebel en allengs wit. Dit verschijnsel gaat van 
één, soms van meerdere punten uit, en breidt zich over den geliee- 
) Op dit verlies kom ik op bladz. 6'J terug. 
