( 70 ) 
grooter zijn geweest. A 7 oud verliest het wateropnemend vermogen 
geheel door eene korte gloeiing. 
IY. 
De omslag bij de ontwatering van A op een zeker punt bij hoo- 
geren of lageren druk naar gelang van ouderdom enz. waargenomen 
en de geringe helling van de lijn aft, deden reeds voor een tijd de 
vraag bij mij rijzen, of bij dien omslag soms eene scheiding der 
vaste oplossing in twee andere ontstaat, waardoor de gel zijne homo- 
geniteit verliest, en troebel wit wordt. Volgens die hypothese zijn 
dan op de lijn a ft twee vaste phasen aanwezig, waarvan de hoogst 
gewaterde allengs vermindert ; drie phasen en twee stoffen samen- 
zijnde, zoo moet de druk (cono. der gasphase) standvastig blijven, 
tot dat de hoogst gewaterde verdwenen is en de lijn aft in «over- 
gaat; de gel is dan weder glashelder geworden, dus homogeen; dat 
aft niet geheel horizontaal loopt zou aan de langzame evenwichts- 
vorming te wijten zijn. Op deze wijze zou aan de eischen der hy- 
pothese voldaan worden, maar al de verschijnselen te zamen maken 
haar toch niet geoorloofd. Zoo zijn, onder anderen, op Z« ft \, 
standvastige punten verkregen, zoodat geene horizontale richting mag 
aangenomen worden. De lijn ft gaat dus evenmin plotseling in « ft 
over, als aft in «, zooals vereischt ware. Merkwaardig is het, dat 
de ontwateringslijn, in hare stukken ft, aft, «, eene groote overeen- 
komst vertoont met de (p. c.) lijn, die de Heeren Roozeboom en 
Hoitsema onlangs voor het Palladiumwaterstof bepaald hebben. 
Dezelfde vraag deed zich ook daar voor ten opzichte van het bijna 
horizontale stuk bij lagere temperaturen, doch moest ontkennend 
beantwoord worden. Overigens komt mij zeer waarschijnlijk voor, 
dat de absorbtie- verschijnselen van gassen in vaste stoffen, zooals 
van waterstof in palladium, met die van water in colloïden groote 
analogie bezitten. 
Het is misschien niet te verwonderen, dat bij deze eerste uitvoe- 
rige onderzoeking van het gedrag van het water in éénen hydrogel, 
bij ééne temperatuur — waarbij van absorptie of vaste oplossing, 
en niet van chemische verbinding sprake is, en waaromtrent tot nog 
toe door andere waarnemers niets bepaalds is bekend gemaakt — 
het nog niet gelukt is al de ingewikkelde verschijnselen in een 
bevredigend verband te brengen d. i. daarvan eene verklaring te 
geven. De grenzen tusschen ingesloten water, zwakker en sterker 
gebonden water, zijn niet aan te geven, de overgang schijnt eene 
