( 121 ) 
Bij het toenemen der amplitudo verheft de geheele kromme zich 
tot boven de nullijn. 
In den Zuidelijken Atlantischen Oceaan wordt de periode langer 
zoodat eindelijk maximum en minimum buiten den ons toegankel ijken 
tijd vallen. 
.Naar het Oosten heen verandert het type en ontwikkeld zich een 
secundair minimum, door een secundair maximum voorafgegaan. 
Verder Oostwaarts verdwijnt het Europeesche maximum en ontwik- 
kelt zich de voorganger ; zoo ook in den Indischen Oceaan, waar 
bovendien nog een derde maximum optreedt. 
In de Polynesische streken worden de krommen, zoowel door de 
geringheid der seculaire variatie, als door de twijfelachtige gegevens 
onbepaalder van karakter. 
Merkwaardig is het hoe de krommen in den Indischen Oceaan 
geheel boven de nullijn in Polynesie onder haar blijven. 
In Amerika blijft het maximum (ongeveer 1700) zich duidelijk 
vertoonen ; in New-York komt het in het jaar 1660 voor. De 
waarnemingen van Columbus wijzen evenzeer op dit maximum en 
misschien vindt men het in het door Bauer voor Rome vermoedde 
maximum (± 1500) terug. 
Het bovengenoemde secundaire minimum voor St. Petersburg is 
reeds door Hansteen wegens den gang der declinatie in Tornea ver- 
moed ; een nieuw bewijs vond ik in de zeer geringe declinatie van 
] ° 44' //', aangeteekend op een kaart der Caspische Zee van Gr. van 
Keulen, voor 1722, (Rijksarchief N°. 93 der collectie). 
Het verloopen naai’ tijd en plaats van de omkeerpunten heb ik 
voor twee gevallen in graphische voorstelling gebracht door alle 
punten waar zulk een omkeerpunt tegelijk voorkomt door lijnen, 
welke ik isoextremen der declinatie heb genoemd, te verbinden. 
Het materiaal voor deze isoextremen is tweeledig ; het eene ge- 
deelte vormen de data aan de krommen der kaart ontleend, het 
andere de data door krommen van bepaalde waarnemingsplaatsen 
verkregen . 
Het laatste heeft natuurlijk hooger waarde. Toch is het eerste 
misschien meer vrij van toevallige onregelmatigheden. 
In de eerste bijkaart is het maximum van Westelijke declinatie, 
dat in het begin dezer eeuw in West-Europa plaats vond van Azië 
tot den Atlantischen Oceaan, van 1770 tot 1893 vervolgd. 
Het ombuigen van de isoextreem van 1850 van Spitsbergen naar 
Zuid-Grroenland schijnt mij bij de heerschende groote onzekerheid 
in die streken nog het meest waarschijnlijke. De isoextreem van 
1770 is evenzoo zeer twijfelachtig. 
