( 145 ) 
Natuurkunde. — De Heer Lorentz biedt namens den Heer 
A. Smits eene mededeeling aan: „ Beschrijving van den Mi- 
kromanometer .” 
Door prof. Y. A. Julius aangemoedigd, heb ik lang gezocht om, 
naar de voorstelling van Kretz x ), een zeer gevoeligen manometer 
te vervaardigen. 
Het principe, waarop deze manometer berust, is het volgende. 
Gesteld wij hebben eene verticaal geplaatste U-vormige buis, waar- 
van de beenen aan het boveneinde uitloopen in wijde vaten. Noemen 
wij dan de doorsnede van het wijde vat D en die van de nauwe 
buis d 1 zoo zal, gesteld dat de manometer tot in de wijde vaten 
gevuld is met eene vloeistof en dan op de oppervlakte aan de eene 
zijde eene drukking wordt uitgeoefend, waardoor de vloeistofspiegel 
1 mm. naar omlaag gaat, eene vloeistoflaag in de nauwe buis eene 
verplaatsing ondergaan van ^ mm. 
Om de vergroot overgebrachte verplaatsing in de beenen van den 
manometer te kunnen waarnemen, moeten wij ons bedienen van twee 
vloeistoffen, die liefst weinig in elkaar oplossen en een duidelijk 
scheidingsvlak vormen. Deze vloeistoffen nu moeten zoo in den 
manometer gebracht worden, dat de scheidingsvlakten zich bevinden 
in de nauwe beenen. Het vinden nu van deze twee vloeistoffen is 
de moeielijkheid. Daar ik met den manometer in ’t luchtledig wilde 
werken, koos ik voor de lichtste vloeistof water, daar dit door middel 
van olie zoo gemakkelijk kan worden afgesloten. De tweede vloei- 
stof nu moest aan verschillende eischen voldoen. 
l e moet zij zwaarder zijn dan water, doch het verschil in spec. 
gew. met water moet zoo klein mogelijk zijn (hetgeen uit de formule 
die hier volgt blijkt); 
2 e moet zij een duidelijken, liefst bollen meniscus met water 
vormen ; 
3 e moet zij, wil men met den manometer de grootst mogelijke 
gevoeligheid bereiken, niet aan den glaswand hangen, doch in een 
kanaaltje van water loopen. 
Na lang zoeken vond ik dat aniline, en ook naar mijn weten 
aniline alléén, aan al deze eischen volkomen voldoet. 
Aniline lost moeielijk in water op; een deel aniline lost op in 31 
*) Cours de physique d. M. Jamin edit, III T. I. 
