( 159 ) 
en verder wat er zal plaats hebben, als een afleider wordt getrof- 
fen; of in dit geval de ontlading al dan niet op naburige voorwer- 
pen zal overspringen, daartoe zou men eenig denkbeeld moeten heb- 
ben van de hoeveelheid electriciteit, die moet worden afgevoerd, het 
bedrag van hot arbeidsvermogen en vooral ook van den tijdsduur 
eener ontlading. Men kan zich dezen laatsten zoo lang voorstellen, 
dat werkelijk de oude theorie van kracht blijft, maar ook zoo kort 7 
dat geen afleider, hoe ook ingericht, eenige noemenswaardige beschut- 
ting zou kunnen bieden. 
Gelukkig wordt het gebrekkige onzer kennis van het natuurver- 
schijnsel eenigermate vergoed door de ervaring van vele jaren om- 
trent bestaande afleiders. Daaruit is gebleken dat de omstandigheden 
al uiterst ongunstig moeten zijn, als een in goeden staat verkeerende 
afleider niet van eenig en zelfs belangrijk nut zal wezen, maar 
tevens dat onberekenbare en soms zeer raadselachtige ongevallen 
niet met zekerheid kunnen worden voorkomen. Terwijl het dus 
onverantwoordelijk zou zijn, belangrijke gebouwen niet van afleiders 
te voorzien en niet bij het ontwerpen daarvan met alle gegevens 
der wetenschap rekening te houden, moet men er op bedacht zijn 
dat de genomen voorzorgen wellicht in het licht van latere onder- 
zoekingen niet geheel voldoende, of, wat evengoed mogelijk is, over- 
dreven zullen blijken. 
Natuurlijk zullen bij den aanleg ook finantieele overwegingen, in 
verband met de waarde van hetgeen men wenscht te behouden, te 
pas mogen komen. 
Het bovenstaande moge doen zien, in welken geest wij gaarne 
de opmerkingen zouden zien opgevat, die wij thans over de onder- 
deden van het plan laten volgen. 
a. Het algemeene beginsel. Het bestek spreekt in § 1 van blik- 
semafleiders volgens het stelsel Melsens. Voor zoover het eigenaar- 
dige van dit stelsel bestaat in een vrij groot aantal afleiders, moeten 
wij de keus ervan toejuichen. Het lijdt geen twijfel dat bij een 
uitgestrekt gebouw eene tamelijke beveiliging alleen kan verkregen 
worden door een zeker aantal afleiders, die behoorlijk met elkander 
en met de aarde verbonden zijn. 
b. De vang stangen. Blijkens het bestek zullen 21 vangstangen- 
bundels worden aangebracht, waarmede ongetwijfeld de zoogenaamde 
„aigrettes” van Melsens bedoeld zijn. Wij kunnen dit niet goed- 
keuren, althans niet dat alleen deze „aigrettes” zullen worden ge- 
bezigd. Wij kunnen ons nl. volstrekt niet vereenigen met de rede- 
12 * 
