( 163 ) 
fleiders te wagen ; met het oog echter op de schatten in het Mau- 
ritshuis meenen wij een grooter aantal afleiders te moeten aanraden. 
Wordt het op G of 8 gebracht, nader te bepalen in verband met 
de plaatsing der vangstangen en de geheele inrichting van het gebouw, 
dan is er o. i. gedaan, wat redelijkerwijze kan verlangd worden. 
f. De geleidingen op het dak. Tegen de distributie hiervan 
hebben wij — voor zoover wij er over kunnen oordeelen — geen 
bezwaar, wel echter tegen het aantal, of, zoo men wil, tegen de 
dikte. Wij wenschen er, evenals bij de verticale afleiders, ook hier 
op bedacht te zijn, dat twee dezer wegen den geheclen stroom heb- 
ben weg te voeren. Derhalve moeten deze geleidingen eveneens elk 
uit 3 draden van 9 m.M. dikte — onverminderd den op do nokken 
om één daarvan ge wikkelden stekeldraad — bestaan. 
g. De dikte van koperen geleiders , zoo deze gekozen mochten worden. 
Men is gewoon, aan koperen afleiders, wegens den kleineren 
soortelijken weerstand, eene mindere dikte te geven dan aan ijzeren, 
maar de verhouding der doorsneden is moeilijk uit de eigenschappen 
der metalen af te leiden. Gemakkelijk genoeg kan men berekenen, 
welke draden door denzelfden standvastigen electrischen stroom in 
denzelfden tijd gesmolten (of tot het smeltpunt verhit) kunnen wor- 
den. Maar bij den bliksem verloopt de electriciteitsbeweging uiterst 
snel en is misschien oscilleerend ; men mag niet aannemen dat in 
afleiders van verschillende metalen, die onder gelijke omstandigheden 
getroffen worden, de stroomsterkte, die de warmteontwikkeling bepaalt, 
gemiddeld dezelfde is. 
Yoegt men hierbij dat alleen eene oppervlaktelaag in liet spel is, 
waarvan de dikte, wat het ijzer betreft, van de magnetiseerbaarheid 
afhangt, en dat deze laatste voor het geval van den bliksem hoogst 
moeilijk in rekening is te brengen, dan is het wel duidelijk dat 
eene theoretische berekening weinig vertrouwen zou verdienen. Men 
moet weder van de ervaring uitgaan. 
De Lightning Rod Conférence heeft als minimum-dikte voor koper 
voorgeschreven 65 m.M 2 , de commissie uit de Electro technische Ver- 
eeniging te Berlijn 50 a GO m.M 2 . Het komt ons voor dat de uit 
drie ijzerdraden bestaande geleidingen waarvan boven gesproken is 
met gerustheid door koperen kabels met eene doorsnede van 65 m.M 3 
kunnen worden vervangen. 
Het kan vreemd schijnen dat wij hier niet tot de helft dalen, 
daar wij hebben aangenomen dat twee geleiders werkzaam zullen 
zijn. De reden is gelegen in de wijze waarop de Lightning Rod 
